Ο ορθοπεδικός στην Αθήνα, Ιωάννης Γιαννακόπουλος, εξηγεί αναλυτικά τι είναι το Σύνδρομο Πρόσκρουσης Ποδοκνημικής και πώς αντιμετωπίζεται

Το σύνδρομο πρόσκρουσης ποδοκνημικής αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες χρόνιου πόνου στον αστράγαλο, οδηγώντας συχνά σε περιορισμό της κίνησης και δυσκολία στις καθημερινές ή αθλητικές δραστηριότητες. Η πάθηση σχετίζεται με μηχανική επιβάρυνση της ποδοκνημικής άρθρωσης και μπορεί να εμφανιστεί τόσο σε άτομα με αυξημένες λειτουργικές απαιτήσεις, όπως αθλητές και χορευτές, όσο και σε άτομα του γενικού πληθυσμού. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή ιατρική αξιολόγηση του συνδρόμου πρόσκρουσης ποδοκνημικής παίζουν καθοριστικό ρόλο στη στοχευμένη αντιμετώπισή του και στη διατήρηση της καλής λειτουργικότητας της ποδοκνημικής άρθρωσης. Στο παρόν άρθρο αναλύεται τι είναι το σύνδρομο πρόσκρουσης ποδοκνημικής, ποια είναι τα αίτια και τα συμπτώματά του, πώς ταξινομείται, με ποιον τρόπο τίθεται η διάγνωση και ποιες είναι οι σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές για την αποτελεσματική αντιμετώπισή του.

Τι είναι το σύνδρομο πρόσκρουσης ποδοκνημικής;

Ως σύνδρομο πρόσκρουσης ποδοκνημικής ορίζεται η κλινική κατάσταση κατά την οποία παρατηρείται πόνος και περιορισμός του εύρους κίνησης της ποδοκνημικής άρθρωσης, ως αποτέλεσμα επώδυνης μηχανικής επαφής μεταξύ οστικών δομών ή παθολογικά αλλοιωμένων μαλακών μορίων κατά την κίνηση του αστραγάλου.

Αίτια

Τα αίτια του συνδρόμου πρόσκρουσης ποδοκνημικής είναι πολυπαραγοντικά και σχετίζονται κυρίως με χρόνια μηχανική καταπόνηση και διαταραχή της φυσιολογικής λειτουργίας της ποδοκνημικής άρθρωσης. Οι συχνότεροι αιτιολογικοί παράγοντες περιλαμβάνουν:

• Επαναλαμβανόμενα διαστρέμματα ποδοκνημικής, ιδίως όταν δεν ακολουθείται επαρκής αποκατάσταση.
• Χρόνια αστάθεια της ποδοκνημικής άρθρωσης, με επακόλουθη διαταραχή της φυσιολογικής κίνησης της άρθρωσης.
• Αθλητικές δραστηριότητες με επαναλαμβανόμενες κινήσεις κάμψης και έκτασης (ποδόσφαιρο, μπαλέτο, μπάσκετ).
• Οστικές προεξοχές (οστεόφυτα) που αναπτύσσονται στο πλαίσιο εκφυλιστικών αλλοιώσεων.
• Ίνωση, πάχυνση του αρθρικού υμένα ή ουλώδης ιστός, συχνά ως συνέπεια προηγούμενων τραυματισμών.
• Ενδαρθρικά ελεύθερα σώματα, τα οποία περιορίζουν τον ενδαρθρικό χώρο.
• Συγγενείς ανατομικές παραλλαγές της ποδοκνημικής άρθρωσης.
• Διαταραχές της ευθυγράμμισης του άκρου ποδός, που μεταβάλλουν την κατανομή των φορτίων στην ποδοκνημική άρθρωση.
• Μετεγχειρητικές αλλοιώσεις, μετά από επεμβάσεις στην ποδοκνημική άρθρωση.

Σύνδρομο πρόσκρουσης ποδοκνημικής – Συμπτώματα

Τα συμπτώματα του συνδρόμου πρόσκρουσης ποδοκνημικής ποικίλλουν ανάλογα με τον τύπο και τη βαρύτητα. Σε αυτά περιλαμβάνονται:

• Χρόνιος πόνος στην περιοχή του αστραγάλου, ο οποίος εμφανίζεται ή επιδεινώνεται κατά την κίνηση.
• Εντοπισμένος πόνος στο πρόσθιο ή οπίσθιο τμήμα της ποδοκνημικής, ανάλογα με τη θέση της πρόσκρουσης.
• Περιορισμός του εύρους κίνησης της ποδοκνημικής άρθρωσης.
• Αίσθημα «μπλοκαρίσματος» ή μη ομαλής κίνησης της άρθρωσης.
• Οίδημα (πρήξιμο) της ποδοκνημικής μετά από σωματική δραστηριότητα.
• Δυσκαμψία, ιδιαίτερα κατά τις πρωινές ώρες ή μετά από περίοδο ακινησίας.
• Πόνος κατά το τρέξιμο, τα άλματα ή την ανύψωση στις μύτες.

Τύποι

Το σύνδρομο πρόσκρουσης ποδοκνημικής ταξινομείται σε δύο κύριες κατηγορίες, ανάλογα με το σημείο της άρθρωσης όπου δημιουργείται η παθολογική πρόσκρουση (πρόσθια ή οπίσθια) και με βάση την αντίστοιχη κλινική εικόνα.

1. Το πρόσθιο σύνδρομο πρόσκρουσης ποδοκνημικής χαρακτηρίζεται από πόνο στο πρόσθιο τμήμα του αστραγάλου, ο οποίος εμφανίζεται ή εντείνεται κυρίως κατά τη ραχιαία κάμψη της ποδοκνημικής άρθρωσης. Τα συμπτώματα επιδεινώνονται συνήθως κατά τη βάδιση, το τρέξιμο ή άλλες δραστηριότητες που απαιτούν επαναλαμβανόμενες κινήσεις σε ακραίες θέσεις ραχιαίας κάμψης. Παρατηρείται συχνότερα σε ποδοσφαιριστές και δρομείς.
2. Το οπίσθιο σύνδρομο πρόσκρουσης ποδοκνημικής εκδηλώνεται με πόνο στο οπίσθιο τμήμα της ποδοκνημικής άρθρωσης, ο οποίος εμφανίζεται ή επιδεινώνεται κυρίως κατά την πελματιαία κάμψη του αστραγάλου. Ο πόνος γίνεται εντονότερος σε κινήσεις που απαιτούν έντονη ή υπερβολική πελματιαία κάμψη, όπως η στάση στις μύτες, καθώς και σε δραστηριότητες που εκτελούνται σε ακραίες θέσεις κίνησης. Παρατηρείται συχνότερα σε χορευτές, ιδιαίτερα κλασικού μπαλέτου.

Ομάδες υψηλού κινδύνου

Το σύνδρομο πρόσκρουσης ποδοκνημικής εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα με επαναλαμβανόμενη καταπόνηση της ποδοκνημικής άρθρωσης ή ιστορικό τραυματισμών που επηρεάζουν τη λειτουργία της. Αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης παρουσιάζουν:

• Αθλητές, ιδίως σε αθλήματα με αλλαγές κατεύθυνσης, άλματα και έντονη φόρτιση της ποδοκνημικής
• Χορευτές, ιδιαίτερα κλασικού χορού, λόγω κινήσεων σε ακραίες θέσεις πελματιαίας κάμψης
• Άτομα με ιστορικό επαναλαμβανόμενων διαστρεμμάτων
• Άτομα με χρόνια αστάθεια ποδοκνημικής
• Εργαζόμενοι με παρατεταμένη ορθοστασία ή αυξημένη καταπόνηση των κάτω άκρων
• Άτομα με εκφυλιστικές αλλοιώσεις της ποδοκνημικής άρθρωσης, όπως οστεοαρθρίτιδα

Διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται σε συνδυασμό κλινικής αξιολόγησης και απεικονιστικών εξετάσεων. Αρχικά λαμβάνεται αναλυτικό ιστορικό, με έμφαση σε προηγούμενα διαστρέμματα, το είδος της καταπόνησης και την επιδείνωση του πόνου σε ραχιαία ή πελματιαία κάμψη. Ακολουθεί κλινική εξέταση, κατά την οποία εκτιμώνται ο εντοπισμός του πόνου, το εύρος κίνησης και τυχόν σημεία αστάθειας, με εφαρμογή ειδικών δοκιμασιών που αναπαράγουν τα συμπτώματα. Η λήψη ακτινογραφιών αποτελεί συνήθως την αρχική απεικονιστική εξέταση για την ανάδειξη οστεοφύτων, ενώ η μαγνητική τομογραφία χρησιμοποιείται για λεπτομερή έλεγχο των μαλακών μορίων και συνοδών βλαβών. Η αξονική τομογραφία επιλέγεται σε περιπτώσεις που απαιτείται ακριβής απεικόνιση της οστικής ανατομίας ή προεγχειρητικός σχεδιασμός.

Σύνδρομο πρόσκρουσης ποδοκνημικής – Θεραπεία

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αντιμετώπιση του συνδρόμου πρόσκρουσης ποδοκνημικής ξεκινά συντηρητικά. Η χειρουργική θεραπεία εξετάζεται όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά την κατάλληλη αγωγή ή όταν τα απεικονιστικά ευρήματα υποδεικνύουν αλλοιώσεις που δεν είναι δυνατόν να αποκατασταθούν συντηρητικά.

Συντηρητική θεραπεία

Η συντηρητική αντιμετώπιση αποτελεί την πρώτη γραμμή θεραπείας στο σύνδρομο πρόσκρουσης ποδοκνημικής και στοχεύει στη μείωση του πόνου, τον έλεγχο της φλεγμονής και τη βελτίωση της λειτουργικότητας της άρθρωσης και περιλαμβάνει:

• Ανάπαυση και τροποποίηση δραστηριοτήτων, με αποφυγή κινήσεων και φορτίσεων που αναπαράγουν τα συμπτώματα.
• Φαρμακευτική αγωγή, όπου ενδείκνυται, με αντιφλεγμονώδη και αναλγητικά φάρμακα για τον έλεγχο του άλγους και της φλεγμονής, πάντα με ιατρική καθοδήγηση και για περιορισμένο χρονικό διάστημα.
• Φυσικοθεραπεία με εξατομικευμένο πρόγραμμα, που περιλαμβάνει:
  • αποκατάσταση και διατήρηση του εύρους κίνησης της ποδοκνημικής,
  • ενδυνάμωση των μυών της κνήμης και του άκρου ποδός,
  • ασκήσεις ιδιοδεκτικότητας και νευρομυϊκού ελέγχου, ιδιαίτερα σε ασθενείς με ιστορικό διαστρεμμάτων ή αστάθειας,
  • τεχνικές για τη μείωση του ερεθισμού και της φλεγμονής των μαλακών μορίων.
• Χρήση ορθωτικών πελμάτων ή κατάλληλου υποδήματος, όταν υπάρχουν διαταραχές ευθυγράμμισης που επιβαρύνουν τη φόρτιση της ποδοκνημικής.
• Ενδαρθρικές εγχύσεις σε επιλεγμένες περιπτώσεις
  • έγχυση κορτικοστεροειδούς, όταν κυριαρχεί η φλεγμονώδης συνιστώσα της πάθησης, όπως σε περιπτώσεις υμενίτιδας.
  • εφαρμογή βιολογικών θεραπειών (π.χ. PRP) μόνο με σαφή ένδειξη και ρεαλιστικές προσδοκίες, καθώς η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από το είδος και το στάδιο της παθολογίας.

Χειρουργική αντιμετώπιση / Ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές

Η χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται στις περιπτώσεις όπου τα συμπτώματα επιμένουν και συνοδεύονται από λειτουργικό περιορισμό παρά την ορθά εφαρμοσμένη συντηρητική αγωγή, καθώς και όταν τα απεικονιστικά ευρήματα αναδεικνύουν αλλοιώσεις που δεν αναμένεται να υποχωρήσουν χωρίς χειρουργική επέμβαση. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αρθροσκόπηση ποδοκνημικής αποτελεί τη μέθοδο επιλογής, καθώς επιτρέπει την αφαίρεση οστεοφύτων ή άλλων οστικών προεξοχών ανάλογα με την εντόπιση της πρόσκρουσης, τον καθαρισμό ινώδους ή ουλώδους ιστού, καθώς και την αντιμετώπιση φλεγμονωδών μαλακών μορίων ή την αφαίρεση ενδαρθρικών ελευθέρων σωμάτων όταν αυτά συνυπάρχουν. Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα στοχευμένης αποκατάστασης βλαβών των μαλακών μορίων όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο. Σε ορισμένες μορφές οπίσθιας πρόσκρουσης, ενδέχεται να απαιτηθεί ειδική αντιμετώπιση συγκεκριμένων ανατομικών αιτιών, όπως οστικά μορφώματα (os trigonum) στην οπίσθια περιοχή της ποδοκνημικής. Η αρθροσκοπική τεχνική είναι ελάχιστα επεμβατική και, στις κατάλληλες ενδείξεις, επιτρέπει συνήθως ταχύτερη κινητοποίηση και αποτελεσματική αποκατάσταση της λειτουργικότητας, με εξατομικευμένο πρόγραμμα μετεγχειρητικής αποκατάστασης.

Γνωρίστε τον Ορθοπεδικό & Αθλητίατρο στην Αθήνα, Δρ. Ιωάννη Γιαννακόπουλο

Ο Δρ. Ιωάννης Γιαννακόπουλος είναι Ορθοπεδικός Χειρουργός & Αθλητίατρος, Διευθυντής της Ορθοπεδικής Κλινικής Χειρουργικής Κάτω Άκρων & Ρομποτικής Χειρουργικής στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, με πολυετή εμπειρία στη χειρουργική της ποδοκνημικής άρθρωσης και του άκρου ποδός. Έχει εκπαιδευτεί και εργαστεί για περισσότερα από 15 έτη σε πανεπιστημιακές κλινικές της Γερμανίας, αποκτώντας υψηλή εξειδίκευση στις πλέον σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές. Ιδιαίτερο πεδίο εξειδίκευσής του αποτελεί η αρθροπλαστική ποδοκνημικής, καθώς και η συνολική αντιμετώπιση παθήσεων της ποδοκνημικής και του άκρου ποδός, με στόχο τη λειτουργική αποκατάσταση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Οι βασικοί τομείς εξειδίκευσής του περιλαμβάνουν:

• Ελάχιστα επεμβατικές χειρουργικές τεχνικές (MIS).
• Αρθροσκοπική χειρουργική ποδοκνημικής.
• Αρθροπλαστική ποδοκνημικής.
• Αντιμετώπιση σύνθετων παραμορφώσεων και καταγμάτων άκρου ποδός & ποδοκνημικής

Ο Δρ. Γιαννακόπουλος είναι πιστοποιημένος από τη Γερμανική Εταιρεία Χειρουργικής Ποδοκνημικής & Άκρου Ποδός (GFFC) και τη Γερμανική Εταιρεία Χειρουργικής Γόνατος (DKG), γεγονός που επιβεβαιώνει το υψηλό επίπεδο εξειδίκευσης και επιστημονικής κατάρτισης.

Επικοινωνήστε με το ιατρείο μας

Εάν αντιμετωπίζετε πόνο, δυσκαμψία ή περιορισμό της κίνησης στην ποδοκνημική άρθρωση, όπως συμβαίνει συχνά στο σύνδρομο πρόσκρουσης ποδοκνημικής, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο μας για υπεύθυνη και εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Ο Δρ. Ιωάννης Γιαννακόπουλος εφαρμόζει σύγχρονες τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας, με στόχο τη μείωση του πόνου, την ταχύτερη αποκατάσταση και την ασφαλή επιστροφή στην καθημερινότητα ή την άθληση. Κλείστε ραντεβού σήμερα και κάντε το πρώτο ουσιαστικό βήμα προς τη βελτίωση της κινητικότητας και της ποιότητας ζωής σας.

Δρ. Ιωάννης Γιαννακόπουλος, MD, PhD, MHCM

Ορθοπεδικός Χειρουργός – Αθλητίατρος

Διευθυντής Ορθοπεδικής Κλινικής Χειρουργικής Κάτω Άκρων και Ρομποτικής Χειρουργικής Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Κολωνίας, Γερμανίας

Master of Science Διοίκηση Μονάδων Υγείας , Πανεπιστήμιο Κύπρου

τ. Αν. Διευθυντής Πιστοποιημένου Κέντρου Αρθροπλαστικής Ισχίου & Γόνατος και Χειρουργικής Γόνατος,

τ. Διευθυντής Τμήματος Χειρουργικής Ποδοκνημικής και Άκρου Ποδός, Municipal Hospital Nettetal Germany

Λεωφόρος Κηφισίας 56 & Δελφών, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Μαρούσι

Τηλέφωνα Επικοινωνίας: 6981105000