Ορθοπεδική Χειρουργική Αρχεία - Ιωάννης Γιαννακόπουλος - Ορθοπεδικός Χειρουργός

astatheia-epigonatidas-aitia-sybtomata-sygchroni-antimetopisi.jpg

Νιώθετε το γόνατο να «φεύγει»; Ο Ορθοπεδικός Ιωάννης Γιαννακόπουλος εξηγεί τι είναι η αστάθεια επιγονατίδας

Η επιγονατίδα αποτελεί το μεγαλύτερο σησαμοειδές οστό του ανθρώπινου σώματος και ενσωματώνεται στον εκτατικό μηχανισμό του γόνατος, συμβάλλοντας στη βελτίωση της μηχανικής απόδοσης του τετρακεφάλου μυός. Ανατομικά, αρθρώνεται με την μηριαία τροχιλία, εντός της οποίας ολισθαίνει κατά την κάμψη και έκταση του γόνατος. Ως αστάθεια επιγονατίδας ορίζεται η παθολογική τάση της επιγονατίδας να παρεκκλίνει από τη φυσιολογική της τροχιά εντός της μηριαίας τροχιλίας, κυρίως προς τα έξω (έξω παρεκτόπιση). Κλινικά, η αστάθεια επιγονατίδας εκδηλώνεται με ένα φάσμα διαταραχών, που περιλαμβάνει:

Υπεξάρθρημα επιγονατίδας: παροδική μετατόπιση της επιγονατίδας εκτός τροχιλίας, με αυτόματη επαναφορά.
Εξάρθρημα επιγονατίδας: πλήρης απώλεια της επαφής της επιγονατίδας με τη μηριαία τροχιλία, συνήθως προς τα έξω, που συχνά απαιτεί ανάταξη.
Χρόνια ή λειτουργική αστάθεια: υποκειμενικό αίσθημα «φεύγει το γόνατο» ή ανασφάλειας, χωρίς απαραίτητα τεκμηριωμένο εξάρθρημα.

Πώς προκαλείται η αστάθεια επιγονατίδας;

Η αιτιολογία της αστάθειας επιγονατίδας είναι πολυπαραγοντική και συνήθως σχετίζεται με συνδυασμό ανατομικών και μηχανικών παραγόντων.

1. Ανατομικοί προδιαθεσικοί παράγοντες

Οι ανατομικές ιδιαιτερότητες του γόνατος αποτελούν βασικό παράγοντα στην εμφάνιση της αστάθειας επιγονατίδας, καθώς επηρεάζουν τη φυσιολογική κίνηση και τη σταθερότητα της επιγονατίδας εντός της μηριαίας τροχιλίας. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, η αστάθεια δεν οφείλεται σε έναν μεμονωμένο παράγοντα, αλλά σε συνδυασμό μορφολογικών χαρακτηριστικών που μεταβάλλουν την εμβιομηχανική της άρθρωσης. Οι σημαντικότεροι ανατομικοί προδιαθεσικοί παράγοντες περιλαμβάνουν:

Δυσπλασία της μηριαίας τροχιλίας: Η ρηχή ή επίπεδη τροχιλία μειώνει την οστική καθοδήγηση της επιγονατίδας, ιδιαίτερα στα πρώτα στάδια της κάμψης του γόνατος.
Υψηλή θέση επιγονατίδας: Η επιγονατίδα εισέρχεται καθυστερημένα στη μηριαία τροχιλία, με αποτέλεσμα να παραμένει για μεγαλύτερο εύρος κίνησης λιγότερο σταθεροποιημένη.
Αυξημένη απόσταση μεταξύ κνημιαίου κυρτώματος και μηριαίας τροχιλίας: Η αυξημένη αυτή απόσταση αντανακλά διαταραχή της ευθυγράμμισης του εκτατικού μηχανισμού και σχετίζεται με αυξημένη έξω έλξη της επιγονατίδας κατά την κίνηση.
Αυξημένη γωνία Q: Μεταβάλλει τη διεύθυνση των δυνάμεων του τετρακεφάλου, ενισχύοντας την τάση έξω παρεκτόπισης της επιγονατίδας.
Στροφικές διαταραχές του κάτω άκρου: Η αυξημένη έσω στροφή του μηριαίου ή/και η έξω στροφή της κνήμης επηρεάζουν τη συνολική ευθυγράμμιση του σκέλους.
Γενικευμένη συνδεσμική χαλαρότητα: Η μειωμένη τάση των συνδέσμων οδηγεί σε ελαττωμένη παθητική σταθεροποίηση της επιγονατίδας.

2.Τραυματικοί μηχανισμοί

Η αστάθεια επιγονατίδας μπορεί να εμφανιστεί και ως αποτέλεσμα οξέος τραυματισμού, ιδιαίτερα σε νεαρά και δραστήρια άτομα. Οι τραυματικοί μηχανισμοί σχετίζονται συνήθως με κινήσεις που ασκούν αιφνίδιες και μη ελεγχόμενες δυνάμεις στο γόνατο. Οι συχνότεροι μηχανισμοί περιλαμβάνουν:

απότομη στροφική κίνηση του γόνατος, ιδίως όταν το πόδι είναι σταθερό στο έδαφος,
αιφνίδια αλλαγή κατεύθυνσης κατά τη διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων,
άμεσο πλήγμα στην έσω επιφάνεια της επιγονατίδας, που την ωθεί προς τα έξω.

Κατά το πρώτο επεισόδιο εξαρθρήματος, είναι συχνή η κάκωση του έσω επιγονατιδομηριαίου συνδέσμου, ο οποίος αποτελεί τον κύριο παθητικό σταθεροποιητή που αντιστέκεται στην έξω μετατόπιση της επιγονατίδας, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια της κάμψης του γόνατος. Η βλάβη αυτού του συνδέσμου αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα υποτροπής και συμβάλλει στην εγκατάσταση χρόνιας αστάθειας.

3. Μυϊκή ανισορροπία

Η λειτουργική σταθερότητα της επιγονατίδας εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη σωστή συνεργασία των μυών του τετρακεφάλου. Ιδιαίτερο ρόλο διαδραματίζει ο έσω πλατύς μυς, ο οποίος συμβάλλει στην ομαλή καθοδήγηση της επιγονατίδας εντός της μηριαίας τροχιλίας. Η ανεπαρκής ενδυνάμωση ή η μειωμένη ενεργοποίηση του έσω πλατύ τετρακεφάλου μυός μπορεί να οδηγήσει σε διαταραχή της ισορροπίας μεταξύ των έσω και έξω δυνάμεων που ασκούνται στην επιγονατίδα. Ως αποτέλεσμα, υπερισχύει η έξω έλξη, γεγονός που αυξάνει την τάση για παρεκτόπιση και συμβάλλει στην εμφάνιση ή επιδείνωση της αστάθειας επιγονατίδας. Η μυϊκή ανισορροπία συχνά δεν αποτελεί μεμονωμένη αιτία, αλλά λειτουργεί επιβαρυντικά σε ασθενείς με προϋπάρχουσα ανατομική προδιάθεση, επηρεάζοντας τόσο την εμφάνιση όσο και τη χρονιότητα της πάθησης.

Συμπτώματα που συνοδεύουν την αστάθεια επιγονατίδας

Η κλινική εικόνα της αστάθειας επιγονατίδας παρουσιάζει σημαντική ποικιλία και εξαρτάται από τη βαρύτητα της πάθησης, τη συχνότητα των επεισοδίων και την παρουσία υποκείμενων ανατομικών παραγόντων. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια και διαλείποντα ή πιο έντονα, ιδίως μετά από επεισόδιο εξαρθρήματος. Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

Πόνο στο πρόσθιο τμήμα του γόνατος, ο οποίος επιδεινώνεται σε δραστηριότητες όπως η άνοδος και η κάθοδος σκάλας, το κάθισμα για παρατεταμένο χρονικό διάστημα ή η άθληση.
Αίσθημα αστάθειας ή «υποχώρησης» του γόνατος, που συχνά περιγράφεται από τους ασθενείς ως αίσθηση ότι «φεύγει» η επιγονατίδα.
Επεισόδια υπεξαρθρήματος ή εξαρθρήματος, τα οποία μπορεί να συνοδεύονται από αιφνίδιο πόνο, δυσκολία στη φόρτιση και ανάγκη διακοπής της δραστηριότητας.
Οίδημα (πρήξιμο), ιδιαίτερα μετά από οξύ επεισόδιο, λόγω ενδοαρθρικής συλλογής υγρού ή αιμάρθρου.
Μειωμένη εμπιστοσύνη στο γόνατο, που οδηγεί συχνά σε αποφυγή δραστηριοτήτων και περιορισμό της φυσικής δραστηριότητας.

Σε περιπτώσεις χρόνιας ή υποτροπιάζουσας αστάθειας, η επαναλαμβανόμενη παρεκτόπιση της επιγονατίδας μπορεί να προκαλέσει βλάβες του αρθρικού χόνδρου της επιγονατίδας και της μηριαίας τροχιλίας, οδηγώντας σε χονδροπάθεια και μακροπρόθεσμα, σε εκφυλιστικές αλλοιώσεις της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης.

Διάγνωση

Η διάγνωση της αστάθειας επιγονατίδας βασίζεται σε μία συνδυαστική και συστηματική προσέγγιση, που περιλαμβάνει το αναλυτικό ιστορικό, την κλινική εξέταση και τον απεικονιστικό έλεγχο. Αρχικά, κατά τη λήψη ιστορικού διερευνώνται τυχόν επεισόδια εξαρθρήματος ή υπεξαρθρήματος, ο μηχανισμός κάκωσης, καθώς και η διάρκεια και συχνότητα των συμπτωμάτων, στοιχεία που συμβάλλουν στη συνολική κατανόηση της πάθησης. Στη συνέχεια, η κλινική εξέταση επικεντρώνεται στην αξιολόγηση της τροχιάς της επιγονατίδας, στον έλεγχο για σημεία αστάθειας, στην εκτίμηση της ευθυγράμμισης του κάτω άκρου και της μυϊκής λειτουργίας. Ο απεικονιστικός έλεγχος συμπληρώνει τη διάγνωση και παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για την ανατομία και τις συνοδές κακώσεις:

Ακτινογραφίες γόνατος: αποτελούν την αρχική εξέταση και επιτρέπουν την εκτίμηση της ευθυγράμμισης, της θέσης της επιγονατίδας και πιθανών μορφολογικών ανωμαλιών.
Μαγνητική τομογραφία: παρέχει λεπτομερή απεικόνιση των μαλακών μορίων, επιτρέποντας την αξιολόγηση των συνδέσμων (ιδίως του έσω επιγονατιδομηριαίου), του αρθρικού χόνδρου και τυχόν οστικών ή χόνδρινων βλαβών.
Αξονική τομογραφία: χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες περιπτώσεις για ακριβέστερη εκτίμηση της οστικής ανατομίας, των στροφικών παραμορφώσεων και της ευθυγράμμισης του εκτατικού μηχανισμού.

Πώς αντιμετωπίζεται η αστάθεια επιγονατίδας;

Η αντιμετώπιση της αστάθειας επιγονατίδας είναι εξατομικευμένη και καθορίζεται από τη βαρύτητα της αστάθειας, την παρουσία ανατομικών παραγόντων, τη συχνότητα των υποτροπών και το επίπεδο δραστηριότητας του ασθενούς. Στόχος της θεραπείας είναι η αποκατάσταση της σταθερότητας της επιγονατίδας, η ανακούφιση από τα συμπτώματα και η ασφαλής επιστροφή στις καθημερινές ή αθλητικές δραστηριότητες.

Συντηρητική θεραπεία

Σε περιπτώσεις πρώτου επεισοδίου, χωρίς σημαντικές ανατομικές αλλοιώσεις, η θεραπεία είναι κατά κανόνα συντηρητική. Στην οξεία φάση περιλαμβάνει ανάπαυση και περιορισμό της φόρτισης, εφαρμογή πάγου και, όπου ενδείκνυται, αντιφλεγμονώδη αγωγή για τον έλεγχο του πόνου και του οιδήματος. Η χρήση επιγονατιδικού νάρθηκα ή λειτουργικών τεχνικών υποστήριξης μπορεί να συμβάλει στη σταθεροποίηση της άρθρωσης. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η φυσικοθεραπεία, με έμφαση στην ενδυνάμωση του τετρακεφάλου – και ιδιαίτερα του έσω πλατύ μυός – καθώς και στη βελτίωση της ιδιοδεκτικότητας και της κινητικότητας του γόνατος. Η συνέπεια και η σωστή καθοδήγηση του ασθενούς στο πρόγραμμα αποκατάστασης αποτελούν βασική προϋπόθεση για την επιτυχή έκβαση.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Η χειρουργική αντιμετώπιση ενδείκνυται σε περιπτώσεις υποτροπιάζουσας αστάθειας, αποτυχίας της συντηρητικής θεραπείας ή όταν συνυπάρχουν σημαντικοί ανατομικοί προδιαθεσικοί παράγοντες. Στόχος της είναι η αποκατάσταση της σταθερότητας της επιγονατίδας και η διόρθωση των υποκείμενων μηχανικών διαταραχών. Η συχνότερα εφαρμοζόμενη τεχνική είναι η ανακατασκευή του έσω επιγονατιδομηριαίου συνδέσμου, ο οποίος αποτελεί βασικό σταθεροποιητικό παράγοντα έναντι της έξω παρεκτόπισης της επιγονατίδας. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, και ανάλογα με τα ανατομικά ευρήματα, μπορεί να απαιτηθούν συμπληρωματικές επεμβάσεις, όπως οστεοτομίες για τη διόρθωση της ευθυγράμμισης, διαμόρφωση της μηριαίας τροχιλίας σε περιπτώσεις δυσπλασίας ή μεταφορά του κνημιαίου κυρτώματος για τη βελτίωση της μηχανικής του εκτατικού μηχανισμού.

Η μετεγχειρητική αποκατάσταση αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της θεραπείας και περιλαμβάνει σταδιακή φόρτιση του σκέλους, εξειδικευμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας και προοδευτική επανένταξη στις καθημερινές και αθλητικές δραστηριότητες. Η επιστροφή στην άθληση γίνεται σταδιακά και συνήθως απαιτεί αρκετούς μήνες, ανάλογα με τη βαρύτητα της βλάβης και την πορεία της αποκατάστασης.

Πως μπορεί να προληφθεί η αστάθεια επιγονατίδας;

Η πρόληψη για την αστάθεια επιγονατίδας στηρίζεται κυρίως στη βελτίωση της μυϊκής ισορροπίας και του νευρομυϊκού ελέγχου του κάτω άκρου, με στόχο τη διατήρηση της ομαλής τροχιάς της επιγονατίδας κατά την κίνηση. Στο πλαίσιο αυτό συνιστώνται:

Συστηματική ενδυνάμωση του τετρακεφάλου, με ιδιαίτερη έμφαση στον έσω πλατύ μυ, που συμβάλλει στην καθοδήγηση της επιγονατίδας.
Ενδυνάμωση των γλουτιαίων μυών, οι οποίοι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη σταθεροποίηση του κάτω άκρου.
Ασκήσεις ιδιοδεκτικότητας και ισορροπίας, με στόχο τη βελτίωση του νευρομυϊκού ελέγχου.
Εκπαίδευση σε σωστά κινητικά πρότυπα, όπως κατά την προσγείωση μετά από άλμα ή κατά τη διάρκεια του τρεξίματος.
Κατάλληλη προθέρμανση πριν από την άθληση και σταδιακή προσαρμογή στην ένταση της δραστηριότητας.
Αποφυγή αιφνίδιας υπερφόρτισης, ιδιαίτερα χωρίς επαρκή προετοιμασία.
Έγκαιρη αντιμετώπιση των αρχικών συμπτωμάτων, ώστε να προληφθεί η εξέλιξη της πάθησης.

Επικοινωνήστε με το Ιατρείο μας

Εάν εμφανίζετε συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με αστάθεια επιγονατίδας, όπως πόνο στο πρόσθιο τμήμα του γόνατος, αίσθημα «υποχώρησης» ή επεισόδια κατά τα οποία το γόνατο φαίνεται να «φεύγει», η έγκαιρη αξιολόγηση από εξειδικευμένο ορθοπεδικό είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη σωστή διάγνωση και αντιμετώπιση. Στο ιατρείο μας, ο Δρ. Ιωάννης Γιαννακόπουλος, Ορθοπεδικός Χειρουργός & Αθλητίατρος, διαθέτει πλούσια εμπειρία και εξειδίκευση στην αντιμετώπιση παθήσεων του γόνατος, με έμφαση στις σύγχρονες και εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις. Με βάση τα κλινικά και απεικονιστικά ευρήματα, διαμορφώνεται ένα ολοκληρωμένο πλάνο θεραπείας, με στόχο την αποκατάσταση της σταθερότητας της επιγονατίδας, τη μείωση των συμπτωμάτων και την ασφαλή επιστροφή του ασθενούς στις καθημερινές και αθλητικές δραστηριότητες. Επικοινωνήστε με το ιατρείο μας για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας και να λάβετε υπεύθυνη και εξατομικευμένη ορθοπεδική φροντίδα.

Δρ. Ιωάννης Γιαννακόπουλος, MD, PhD, MHCM

Ορθοπεδικός Χειρουργός – Αθλητίατρος

Διευθυντής Ορθοπεδικής Κλινικής Χειρουργικής Κάτω Άκρων και Ρομποτικής Χειρουργικής Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Κολωνίας, Γερμανίας

Master of Science Διοίκηση Μονάδων Υγείας , Πανεπιστήμιο Κύπρου

τ. Αν. Διευθυντής Πιστοποιημένου Κέντρου Αρθροπλαστικής Ισχίου & Γόνατος και Χειρουργικής Γόνατος,

τ. Διευθυντής Τμήματος Χειρουργικής Ποδοκνημικής και Άκρου Ποδός, Municipal Hospital Nettetal Germany

Λεωφόρος Κηφισίας 56 & Δελφών, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Μαρούσι

Τηλέφωνα Επικοινωνίας: 6981105000

Σύνδρομο ταρσιαίου σωλήνα: Ο Ορθοπεδικός Ιωάννης Γιαννακόπουλος εξηγεί αίτια, συμπτώματα και θεραπεία

Το σύνδρομο ταρσιαίου σωλήνα αποτελεί μια παγιδευτική νευροπάθεια, η οποία προκαλείται από συμπίεση του κνημιαίου νεύρου ή των κλάδων του στην περιοχή του ταρσιαίου σωλήνα. Ο ταρσιαίος σωλήνας είναι μια στενή ανατομική δίοδος στην έσω επιφάνεια της ποδοκνημικής άρθρωσης, οπισθίως του έσω σφυρού. Πρόκειται για έναν οστεοϊνώδη χώρο, ο οποίος σχηματίζεται από οστικές δομές της περιοχής και τον καθεκτικό σύνδεσμο των καμπτήρων, που αποτελεί την οροφή του. Μέσα από τον ταρσιαίο σωλήνα διέρχονται σημαντικές ανατομικές δομές, όπως:

το κνημιαίο νεύρο
η οπίσθια κνημιαία αρτηρία
οι συνοδές φλέβες
ο τένοντας του οπίσθιου κνημιαίου
ο τένοντας του μακρού καμπτήρα των δακτύλων
ο τένοντας του μακρού καμπτήρα του μεγάλου δακτύλου

Όταν για οποιονδήποτε λόγο αυξηθεί η πίεση μέσα στον ταρσιαίο σωλήνα, το οπίσθιο κνημιαίο νεύρο μπορεί να υποστεί μηχανική συμπίεση. Η κατάσταση αυτή διαταράσσει τη φυσιολογική λειτουργία του νεύρου, οδηγώντας σε πόνο και αισθητικές διαταραχές στο πέλμα.

Σύνδρομο Ταρσιαίου Σωλήνα – Αίτια

Τα αίτια που μπορεί να συμβάλλουν στην ανάπτυξη του συνδρόμου ταρσιαίου σωλήνα είναι ποικίλα και συχνά πολυπαραγοντικά. Κοινός παθοφυσιολογικός μηχανισμός αποτελεί η αύξηση της πίεσης μέσα στον ταρσιαίο σωλήνα, η οποία οδηγεί σε ερεθισμό ή συμπίεση του οπίσθιου κνημιαίου νεύρου και των κλάδων του. Η αύξηση αυτή της πίεσης μπορεί να οφείλεται είτε σε καταστάσεις που καταλαμβάνουν χώρο στον σωλήνα είτε σε μηχανικές ή φλεγμονώδεις διαταραχές της περιοχής. Μεταξύ των συχνότερων αιτιολογικών παραγόντων περιλαμβάνονται:

Τραυματισμοί της ποδοκνημικής άρθρωσης, όπως διαστρέμματα, κατάγματα ή μετατραυματικές ουλές, οι οποίοι μπορεί να προκαλέσουν οίδημα ή ανατομικές μεταβολές που περιορίζουν τον διαθέσιμο χώρο στον ταρσιαίο σωλήνα.
Φλεγμονώδεις καταστάσεις των τενόντων των καμπτήρων, όπως τενοντοελυτρίτιδα του οπίσθιου κνημιαίου ή των καμπτήρων τενόντων των δακτύλων, που οδηγούν σε πάχυνση των ελύτρων και αύξηση της πίεσης στην περιοχή.
Αγγειακές διαταραχές, όπως κιρσοειδείς διατάσεις των φλεβών που πορεύονται μέσα στον ταρσιαίο σωλήνα, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν τοπική συμπίεση του νεύρου.
Χωροκατακτητικές βλάβες, όπως γάγγλια, κύστεις ή καλοήθεις μάζες μαλακών μορίων, που μειώνουν τον διαθέσιμο χώρο μέσα στον σωλήνα.
Διαταραχές του άκρου ποδός (π.χ. έντονη πλατυποδία), οι οποίες μεταβάλλουν την εμβιομηχανική της ποδοκνημικής και μπορεί να αυξήσουν τη μηχανική τάση στον καθεκτικό σύνδεσμο των καμπτήρων.
Οίδημα ή φλεγμονή των μαλακών μορίων της περιοχής, που μπορεί να εμφανιστούν σε διάφορες παθολογικές καταστάσεις και να περιορίσουν τον διαθέσιμο χώρο του ταρσιαίου σωλήνα.

Παρά τη δυνατότητα αναγνώρισης συγκεκριμένων αιτιολογικών παραγόντων σε αρκετούς ασθενείς, σε ένα σημαντικό ποσοστό περιπτώσεων δεν ανευρίσκεται σαφής υποκείμενη αιτία. Σε αυτές τις περιπτώσεις το σύνδρομο χαρακτηρίζεται ως ιδιοπαθές, γεγονός που μπορεί να δυσχεράνει τη διαγνωστική προσέγγιση και να απαιτεί πιο προσεκτική κλινική αξιολόγηση.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα του συνδρόμου ταρσιαίου σωλήνα σχετίζονται κυρίως με τη δυσλειτουργία του οπίσθιου κνημιαίου νεύρου και των κλάδων του. Η κλινική εικόνα μπορεί να διαφέρει από ασθενή σε ασθενή, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις τα συμπτώματα εξελίσσονται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου. Το πιο συχνό σύμπτωμα είναι ο πόνος στην έσω πλευρά της ποδοκνημικής άρθρωσης ή στο πέλμα, ο οποίος μπορεί να είναι συνεχής ή διαλείπων και συχνά περιγράφεται από τους ασθενείς ως καυστικός ή διαξιφιστικός. Άλλα συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

αιμωδίες ή μούδιασμα στο πέλμα και στα δάκτυλα
αίσθημα καύσου στο πέλμα
παραισθησίες (μυρμήγκιασμα)
πόνο που επιδεινώνεται με τη βάδιση ή την παρατεταμένη ορθοστασία
ανακούφιση των συμπτωμάτων με την ανάπαυση

Σύνδρομο Ταρσιαίου Σωλήνα – Διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται στον συνδυασμό ιατρικού ιστορικού, κλινικής εξέτασης και συμπληρωματικού απεικονιστικού ή νευροφυσιολογικού ελέγχου. Στόχος είναι τόσο η επιβεβαίωση της συμπίεσης του οπίσθιου κνημιαίου νεύρου όσο και η αναγνώριση πιθανών αιτιών που αυξάνουν την πίεση μέσα στον ταρσιαίο σωλήνα.

1. Λήψη ιστορικού

Η λήψη ιστορικού αποτελεί το πρώτο βήμα της αξιολόγησης. Ο ορθοπεδικός διερευνά:

τη διάρκεια και την εξέλιξη των συμπτωμάτων
την εντόπιση και τον χαρακτήρα του πόνου
την παρουσία αιμωδιών ή παραισθησιών στο πέλμα
πιθανό ιστορικό τραυματισμού της ποδοκνημικής
δραστηριότητες που επιδεινώνουν ή ανακουφίζουν τα συμπτώματα

2. Κλινική εξέταση

Κατά την κλινική εξέταση αξιολογούνται:

ευαισθησία στην περιοχή του ταρσιαίου σωλήνα, οπισθίως του έσω σφυρού
αισθητικές διαταραχές στην πελματιαία επιφάνεια του ποδιού, όπως αιμωδίες ή παραισθησίες
κινητικότητα της ποδοκνημικής και πιθανές μηχανικές διαταραχές του άκρου ποδός

Ένα χαρακτηριστικό εύρημα είναι το σημείο Tinel, δηλαδή η εμφάνιση παραισθησιών κατά την πλήξη του οπίσθιου κνημιαίου νεύρου στην περιοχή του ταρσιαίου σωλήνα.

3. Απεικονιστικός έλεγχος

Οι απεικονιστικές εξετάσεις χρησιμοποιούνται κυρίως για την αναζήτηση υποκείμενων αιτιών συμπίεσης του νεύρου.

Ακτινογραφία ποδοκνημικής και άκρου ποδός: αξιολογεί οστικές ανωμαλίες, παραμορφώσεις ή μετατραυματικές αλλοιώσεις.
Μαγνητική τομογραφία (MRI): αναδεικνύει παθολογίες των μαλακών μορίων, όπως κύστεις, γάγγλια ή τενοντοελυτρίτιδα των καμπτήρων τενόντων.
Υπερηχογράφημα υψηλής ευκρίνειας: μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις για την αξιολόγηση των μαλακών μορίων και την ανίχνευση μαζών ή αγγειακών διαταραχών.

4. Ηλεκτροφυσιολογικός έλεγχος

Η μελέτη νευρικής αγωγιμότητας και το ηλεκτρομυογράφημα (ΗΜΓ) συμβάλλουν στην αξιολόγηση της λειτουργίας του οπίσθιου κνημιαίου νεύρου. Μπορεί να αναδείξουν διαταραχές της νευρικής αγωγιμότητας που υποστηρίζουν τη διάγνωση παγιδευτικής νευροπάθειας. Ωστόσο, τα ευρήματα μπορεί να είναι φυσιολογικά σε πρώιμα στάδια, για αυτό η διάγνωση παραμένει κυρίως κλινική.

5. Διαφορική διάγνωση

Η διαφορική διάγνωση είναι σημαντική, καθώς παθήσεις με παρόμοια συμπτώματα περιλαμβάνουν:

πελματιαία απονευρωσίτιδα
περιφερικές νευροπάθειες
οσφυϊκή ριζοπάθεια (κυρίως Ο5–Ι1)
άλλες παγιδευτικές νευροπάθειες των πελματιαίων νεύρων

Σύνδρομο Ταρσιαίου Σωλήνα – Θεραπεία

Η θεραπεία του συνδρόμου ταρσιαίου σωλήνα εξαρτάται από την αιτία της συμπίεσης του οπίσθιου κνημιαίου νεύρου, τη διάρκεια των συμπτωμάτων και τον βαθμό νευρικής δυσλειτουργίας. Στις περισσότερες περιπτώσεις η αντιμετώπιση ξεκινά με συντηρητικά μέτρα, ενώ η χειρουργική αποσυμπίεση εξετάζεται όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή όταν υπάρχει σαφής ανατομική αιτία που προκαλεί πίεση στο νεύρο.

Συντηρητική θεραπεία

Η συντηρητική αντιμετώπιση στοχεύει στη μείωση της πίεσης στον ταρσιαίο σωλήνα, στη βελτίωση της μηχανικής του άκρου ποδός και στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Σε αρκετούς ασθενείς, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια της πάθησης, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική βελτίωση. Η συντηρητική θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει:

Περιορισμό δραστηριοτήτων που επιδεινώνουν τα συμπτώματα, όπως παρατεταμένη ορθοστασία ή έντονη φόρτιση του άκρου ποδός.
Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ), όταν ενδείκνυται, για τη μείωση του πόνου και της φλεγμονής.
Ορθοπεδικούς πάτους ή κατάλληλα υποδήματα, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις μηχανικών διαταραχών του άκρου ποδός, όπως η πλατυποδία.
Φυσικοθεραπεία, με στόχο τη βελτίωση της κινητικότητας της ποδοκνημικής και την ενδυνάμωση των μυών του άκρου ποδός.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να πραγματοποιηθεί και τοπική έγχυση κορτικοστεροειδών στην περιοχή του ταρσιαίου σωλήνα, με στόχο τη μείωση της φλεγμονής και του οιδήματος.

Χειρουργική Αντιμετώπιση

Όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη συντηρητική θεραπεία ή όταν υπάρχει σαφής ανατομική ή χωροκατακτητική αιτία συμπίεσης, μπορεί να ενδείκνυται η χειρουργική αποσυμπίεση του ταρσιαίου σωλήνα. Η επέμβαση περιλαμβάνει:

διάνοιξη του καθεκτικού συνδέσμου των καμπτήρων.
αποσυμπίεση του οπίσθιου κνημιαίου νεύρου και των κλάδων του.
αφαίρεση τυχόν παθολογικών δομών, όπως κύστεις ή γάγγλια, που προκαλούν πίεση στο νεύρο.

Στόχος της χειρουργικής θεραπείας είναι η αποκατάσταση της νευρικής λειτουργίας, η μείωση του πόνου και των παραισθησιών και η βελτίωση της λειτουργικότητας του ποδιού.

Επικοινωνήστε με το ιατρείο μας

Εάν εμφανίζετε πόνο στο πέλμα, αιμωδίες, αίσθημα καύσου ή δυσφορία στην έσω πλευρά της ποδοκνημικής, συμπτώματα που ενδέχεται να σχετίζονται με το σύνδρομο ταρσιαίου σωλήνα, μπορείτε να απευθυνθείτε στο ιατρείο μας για υπεύθυνη και εξατομικευμένη ορθοπεδική αξιολόγηση. Ο Ορθοπεδικός Χειρουργός στην Αθήνα, Ιωάννης Γιαννακόπουλος, με πολυετή εμπειρία στη διάγνωση και αντιμετώπιση παθήσεων της ποδοκνημικής και του άκρου ποδός, εφαρμόζει σύγχρονες διαγνωστικές και θεραπευτικές προσεγγίσεις, προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε ασθενούς. Επικοινωνήστε με το ιατρείο μας για να προγραμματίσετε την κλινική σας αξιολόγηση και να λάβετε εξατομικευμένη καθοδήγηση για την κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση.

Δρ. Ιωάννης Γιαννακόπουλος, MD, PhD, MHCM

Ορθοπεδικός Χειρουργός – Αθλητίατρος

Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Κολωνίας, Γερμανίας

Master of Science Διοίκηση Μονάδων Υγείας , Πανεπιστήμιο Κύπρου

τ. Αν. Διευθυντής Πιστοποιημένου Κέντρου Αρθροπλαστικής Ισχίου & Γόνατος και Χειρουργικής Γόνατος,

τ. Διευθυντής Τμήματος Χειρουργικής Ποδοκνημικής και Άκρου Ποδός, Municipal Hospital Nettetal Germany

Λεωφόρος Κηφισίας 56 & Δελφών, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Μαρούσι

Τηλέφωνα Επικοινωνίας: 6981105000

Ελάχιστα Επεμβατικές Τεχνικές Χειρουργικής | Μικρότερος τραυματισμός & ταχύτερη αποκατάσταση

Οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές χειρουργικής ποδοκνημικής και άκρου ποδός (Minimally Invasive Surgery – MIS) αποτελούν μία από τις πιο ουσιαστικές εξελίξεις της σύγχρονης ορθοπαιδικής. Τα τελευταία χρόνια, η πρόοδος της τεχνολογίας και η βαθύτερη κατανόηση της εμβιομηχανικής του ποδιού έχουν επιτρέψει την εφαρμογή χειρουργικών μεθόδων που διορθώνουν με ακρίβεια την παθολογία, περιορίζοντας ταυτόχρονα τη χειρουργική επιβάρυνση των ιστών. Στο άρθρο που ακολουθεί παρουσιάζουμε τον σύγχρονο ρόλο των ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών στη χειρουργική ποδοκνημικής και άκρου ποδός, τις βασικές ενδείξεις εφαρμογής τους, τα πλεονεκτήματα που προσφέρουν, καθώς και τα κριτήρια επιλογής των ασθενών που μπορούν να ωφεληθούν από αυτές.

Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές χειρουργικής ποδοκνημικής και άκρου ποδός;

Οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές (MIS) στη χειρουργική ποδοκνημικής και άκρου ποδός αποτελούν χειρουργικές μεθόδους που πραγματοποιούνται μέσω πολύ μικρών τομών στο δέρμα, συνήθως 2–5 χιλιοστών, με χρήση ειδικών μικροεργαλείων και σύγχρονου απεικονιστικού ελέγχου. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές ανοικτές τεχνικές, όπου απαιτείται μεγαλύτερη δερματική τομή και εκτεταμένη αποκόλληση των μαλακών μορίων, οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι στοχεύουν:

Στη μείωση της χειρουργικής κάκωσης των ιστών.
Στον περιορισμό της αιμορραγίας.
Στη διατήρηση της αιμάτωσης και της βιολογίας των οστών και των τενόντων.
Στη μείωση της δημιουργίας ουλώδους ιστού.

Οι τεχνικές αυτές περιλαμβάνουν διαδερμικές οστεοτομίες για τη διόρθωση παραμορφώσεων, αρθροσκοπική αντιμετώπιση ενδαρθρικών βλαβών της ποδοκνημικής, διαδερμικές στοχευμένες παρεμβάσεις για αποσυμπίεση νευρικών ή οστικών δομών.

Ελάχιστα Επεμβατικές Τεχνικές Χειρουργικής | Πλεονεκτήματα

Η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική ποδοκνημικής και άκρου ποδός συνοδεύεται από σημαντικά κλινικά και λειτουργικά πλεονεκτήματα, τα οποία την καθιστούν ιδιαίτερα ελκυστική επιλογή για επιλεγμένους ασθενείς.

Μικρότερος μετεγχειρητικός πόνος. Η περιορισμένη διαταραχή των μαλακών μορίων και η μικρότερη φλεγμονώδης αντίδραση οδηγούν συνήθως σε ηπιότερο μετεγχειρητικό άλγος και μειωμένη ανάγκη αναλγητικής αγωγής.
Ταχύτερη κινητοποίηση και αποκατάσταση. Σε πολλές περιπτώσεις επιτρέπεται πρώιμη φόρτιση με ειδικό μετεγχειρητικό υπόδημα. Η διατήρηση της κινητικότητας συμβάλλει στη μείωση της μυϊκής ατροφίας και στη γρηγορότερη επάνοδο στις καθημερινές δραστηριότητες.
Μειωμένος κίνδυνος επιπλοκών τραύματος. Οι μικρές τομές περιορίζουν τον κίνδυνο διαταραχών επούλωσης, λοιμώξεων και εκτεταμένων ουλών, ιδίως σε ασθενείς με επιβαρυντικούς παράγοντες.
Καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα. Η μικρή δερματική τομή αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα, ιδιαίτερα σε παραμορφώσεις που επηρεάζουν την πρόσθια επιφάνεια του άκρου ποδός.
Διατήρηση της βιολογίας και της σταθερότητας. Η μικρότερη αποκόλληση των ιστών συμβάλλει στη διατήρηση της φυσιολογικής αιμάτωσης και στην ταχύτερη οστική πώρωση.

Ποιες παθήσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν;

Οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές εφαρμόζονται σε ευρύ φάσμα παθήσεων της ποδοκνημικής και του άκρου ποδός.

Βλαισός μέγας δάκτυλος. Η διαδερμική διόρθωση του βλαισού μεγάλου δακτύλου αποτελεί μία από τις συχνότερες εφαρμογές. Πραγματοποιούνται στοχευμένες οστεοτομίες και σταθεροποίηση μέσω μικρών τομών, με διατήρηση της σταθερότητας της πρώτης ακτίνας.
Παραμορφώσεις μικρών δακτύλων (σφυροδακτυλία). Διαδερμικές τεχνικές επιτρέπουν τη διόρθωση της παραμόρφωσης με ελάχιστη διαταραχή των μαλακών μορίων.
Παραμορφώσεις 5^ου μεταταρσίου / δακτύλου (κότσι του ράφτη). Διαδερμικές τεχνικές επιτρέπουν τη διόρθωση της παραμόρφωσης με ελάχιστη διαταραχή των μαλακών μορίων.
Μεταταρσαλγία. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις εφαρμόζονται διαδερμικές οστεοτομίες για βελτίωση της κατανομής των φορτίων στο πρόσθιο πόδι.
Άκανθα πτέρνας και πελματιαία απονευρωσίτιδα. Η διαδερμική αφαίρεση της άκανθας και η αποσυμπίεση ή μερική απελευθέρωση της πελματιαίας απονεύρωσης μπορεί να προσφέρει σημαντική ανακούφιση σε χρόνιες, ανθεκτικές περιπτώσεις.
Σύνδρομα πρόσκρουσης ποδοκνημικής. Η αρθροσκοπική αντιμετώπιση επιτρέπει αφαίρεση οστεοφύτων ή ινώδους ιστού, αποκαθιστώντας το εύρος κίνησης και μειώνοντας τον πόνο.
Οστεοχόνδρινες βλάβες αστραγάλου. Η αρθροσκοπική τεχνική δίνει τη δυνατότητα καθαρισμού της βλάβης και εφαρμογής τεχνικών βιολογικής διέγερσης.
Ήπιες και μέτριες παραμορφώσεις άκρου ποδός. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις πλατυποδίας ή άλλων δυσμορφιών μπορούν να εφαρμοστούν στοχευμένες ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Σε ποιους ασθενείς απευθύνονται οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές;

Οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές στη χειρουργική ποδοκνημικής και άκρου ποδός απευθύνονται σε ασθενείς με παθήσεις που επηρεάζουν τη λειτουργικότητα, την ποιότητα ζωής ή τη δυνατότητα βάδισης και οι οποίοι δεν έχουν ανταποκριθεί επαρκώς στη συντηρητική θεραπεία. Η καταλληλότητα για MIS τεχνική δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την επιθυμία για «μικρή τομή», αλλά κυρίως από:

τον τύπο και τη βαρύτητα της παθολογίας,
τη εμβιομηχανική του άκρου ποδός,
τη γενική κατάσταση υγείας του ασθενούς,
τις λειτουργικές απαιτήσεις και τους ρεαλιστικούς θεραπευτικούς στόχους.

Κατάλληλοι υποψήφιοι μπορεί να είναι:

Ασθενείς με μέτριες και μεγάλες παραμορφώσεις, όπου μπορεί να επιτευχθεί αξιόπιστη ανατομική διόρθωση και σταθερότητα με διαδερμική ή αρθροσκοπική προσέγγιση.
Άτομα με αυξημένες λειτουργικές απαιτήσεις, των οποίων η ταχύτερη κινητοποίηση και ο περιορισμός της ιστικής επιβάρυνσης αποτελούν σημαντικό πλεονέκτημα.
Αθλητές, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις ενδαρθρικών βλαβών ή συνδρόμων πρόσκρουσης της ποδοκνημικής, όπου η αρθροσκοπική αντιμετώπιση μπορεί να επιτρέψει ταχύτερη επάνοδο στη δραστηριότητα, εφόσον πληρούνται τα βιολογικά κριτήρια επούλωσης.
Εργαζόμενοι με ανάγκη ταχύτερης λειτουργικής αποκατάστασης, όταν η φύση της πάθησης το επιτρέπει.
Ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας, στους οποίους η πρώιμη κινητοποίηση και η αποφυγή παρατεταμένης ακινησίας μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο επιπλοκών που σχετίζονται με την κατάκλιση ή την παρατεταμένη αποφόρτιση.

Πότε ενδέχεται να προτιμηθεί ανοικτή χειρουργική προσέγγιση;

Σε περιπτώσεις:

σοβαρής ή προχωρημένης αρθρίτιδας.
σημαντικής οστικής απώλειας ή κακής ποιότητας οστού.
πολύπλοκων επανεπεμβάσεων (revision surgery).

Γνωρίστε τον Ορθοπεδικό Χειρουργό & Αθλητίατρο Δρ. Ιωάννη Γιαννακόπουλο

Ο Δρ. Ιωάννης Γιαννακόπουλος είναι Ορθοπεδικός Χειρουργός & Αθλητίατρος με εξειδίκευση στη χειρουργική ποδοκνημικής και άκρου ποδός, με ιδιαίτερη έμφαση στις ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές (MIS) και στην αρθροσκοπική χειρουργική. Είναι Διευθυντής της Ορθοπεδικής Κλινικής Χειρουργικής Κάτω Άκρων & Ρομποτικής Χειρουργικής στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών και διαθέτει πολυετή εμπειρία στη διάγνωση και αντιμετώπιση σύνθετων παθήσεων και κακώσεων του κάτω άκρου.

Ελάχιστα επεμβατικές χειρουργικές τεχνικές (MIS) άκρου ποδός και ποδοκνημικής.
Αρθροσκοπική χειρουργική ποδοκνημικής.
Χειρουργική αποκατάσταση τραυματισμών Lisfranc και σύνθετων καταγμάτων άκρου ποδός.
Αρθροπλαστική ποδοκνημικής.
Αντιμετώπιση σύνθετων παραμορφώσεων και εκφυλιστικών παθήσεων του άκρου ποδός.

Ο Δρ. Γιαννακόπουλος είναι πιστοποιημένος από τη Γερμανική Εταιρεία Χειρουργικής Ποδοκνημικής & Άκρου Ποδός (GFFC) και τη Γερμανική Εταιρεία Χειρουργικής Γόνατος (DKG), γεγονός που αντικατοπτρίζει το υψηλό επίπεδο επιστημονικής του κατάρτισης και τη συνεχή ενασχόλησή του με τις πλέον σύγχρονες εξελίξεις στη χειρουργική κάτω άκρου.

Επικοινωνήστε με το Ιατρείο μας

Εάν αντιμετωπίζετε πόνο στην ποδοκνημική ή στο άκρο πόδι, παραμορφώσεις δακτύλων, μεταταρσαλγία ή περιορισμό στη βάδιση, μπορείτε να απευθυνθείτε στο ιατρείο μας για εξειδικευμένη ορθοπεδική αξιολόγηση. Ο Δρ. Ιωάννης Γιαννακόπουλος, με εμπειρία στις ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές (MIS) και στην αρθροσκοπική χειρουργική ποδοκνημικής, εφαρμόζει σύγχρονες και εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις με στόχο τη μείωση του πόνου, την αποκατάσταση της λειτουργικότητας και την ασφαλή επιστροφή στις καθημερινές και αθλητικές δραστηριότητες. Επικοινωνήστε μαζί μας για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας.

Δρ. Ιωάννης Γιαννακόπουλος, MD, PhD, MHCM

Ορθοπεδικός Χειρουργός – Αθλητίατρος

Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Κολωνίας, Γερμανίας

Master of Science Διοίκηση Μονάδων Υγείας , Πανεπιστήμιο Κύπρου

τ. Αν. Διευθυντής Πιστοποιημένου Κέντρου Αρθροπλαστικής Ισχίου & Γόνατος και Χειρουργικής Γόνατος,

τ. Διευθυντής Τμήματος Χειρουργικής Ποδοκνημικής και Άκρου Ποδός, Municipal Hospital Nettetal Germany

Λεωφόρος Κηφισίας 56 & Δελφών, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Μαρούσι

Τηλέφωνα Επικοινωνίας: 6981105000

Τραυματισμοί Lisfranc: Ο Ορθοπεδικός Χειρουργός & Αθλητίατρος στην Αθήνα, Ιωάννης Γιαννακόπουλος, εξηγεί αίτια, συμπτώματα και σύγχρονες θεραπείες

Ο τραυματισμός Lisfranc αποτελεί μία από τις σοβαρότερες κακώσεις του μέσου ποδιού και αφορά το σύμπλεγμα της ταρσομετατάρσιας άρθρωσης, δηλαδή την περιοχή όπου τα μετατάρσια οστά αρθρώνονται με τα οστά του ταρσού. Οι τραυματισμοί Lisfranc κυμαίνονται από καθαρά συνδεσμικές κακώσεις έως σύνθετα κατάγματα-εξαρθρήματα, επηρεάζοντας ουσιαστικά τη σταθερότητα του ποδιού και τη λειτουργικότητα του κάτω άκρου. Στο άρθρο που ακολουθεί παρουσιάζονται αναλυτικά οι τραυματισμοί Lisfranc, τα αίτια και τα συμπτώματά τους, ο τρόπος διάγνωσης και οι σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές.

Τι είναι οι τραυματισμοί Lisfranc;

Ως τραυματισμός Lisfranc ορίζεται η κάκωση της ταρσομετατάρσιας άρθρωσης του μέσου ποδιού, η οποία μπορεί να αφορά τόσο τις αρθρικές επιφάνειες όσο και τους συνδέσμους. Η ονομασία προέρχεται από τον Γάλλο χειρουργό Jacques Lisfranc, ο οποίος συνέβαλε καθοριστικά στην κλινική περιγραφή και αναγνώριση των συγκεκριμένων κακώσεων. Ανατομικά, η περιοχή περιλαμβάνει τις βάσεις των πέντε μεταταρσίων και τη σύνδεσή τους με τα οστά του ταρσού (τα τρία σφηνοειδή και το κυβοειδές) και είναι καθοριστικής σημασίας για τη σταθερότητα του μέσου ποδιού και τη φυσιολογική κατανομή των φορτίων κατά τη βάδιση.

Ταξινόμηση

Στην κλινική πράξη, οι τραυματισμοί Lisfranc δεν αποτελούν ενιαία οντότητα, αλλά εκδηλώνονται ως φάσμα κακώσεων, οι οποίες διακρίνονται σε:

Καθαρά συνδεσμικές κακώσεις: διάταση ή πλήρης ρήξη των ταρσομετατάρσιων συνδέσμων, με ή χωρίς εμφανή παρεκτόπιση στις απλές ακτινογραφίες, οι οποίες συχνά απαιτούν συμπληρωματικό απεικονιστικό έλεγχο για την τεκμηρίωση της αστάθειας.
Οστικές κακώσεις: κατάγματα στη βάση των μεταταρσίων ή/και στα οστά του ταρσού, συνήθως συνοδευόμενα από διαταραχή της φυσιολογικής ευθυγράμμισης της ταρσομετατάρσιας άρθρωσης.
Μικτές κακώσεις (κάταγμα-εξάρθρημα Lisfranc): συνδυασμός κατάγματος και αστάθειας ή μετατόπισης των ταρσομετατάρσιων αρθρώσεων, που αφορά τις βαρύτερες μορφές της κάκωσης.

Αίτια

Τα αίτια των τραυματισμών Lisfranc είναι πολυπαραγοντικά και οφείλονται σε μηχανισμούς που προκαλούν υπερφόρτιση ή ρήξη των συνδέσμων της ταρσομετατάρσιας άρθρωσης. Κλινικά, οι κακώσεις διακρίνονται σε τραυματισμούς υψηλής και χαμηλής ενέργειας, ανάλογα με το είδος και την ένταση της εφαρμοζόμενης δύναμης. Οι τραυματισμοί υψηλής ενέργειας παρατηρούνται κυρίως σε τροχαία ατυχήματα, πτώσεις από ύψος και βαριές συνθλίψεις του άκρου ποδός. Στις περιπτώσεις αυτές, η αιφνίδια εφαρμογή μεγάλων φορτίων στο μέσο πόδι οδηγεί συχνά σε εκτεταμένες οστικές κακώσεις και εμφανή εξαρθρήματα της ταρσομετατάρσιας άρθρωσης, με σημαντική διαταραχή της φυσιολογικής ανατομικής ευθυγράμμισης.

Αντίθετα, οι τραυματισμοί χαμηλής ενέργειας είναι συχνά «ύπουλοι» και εμφανίζονται κυρίως στο πλαίσιο αθλητικών δραστηριοτήτων ή καθημερινών κινήσεων. Προκαλούνται συνήθως όταν το πόδι βρίσκεται σε πελματιαία κάμψη και ταυτόχρονα υφίσταται αξονική φόρτιση ή περιστροφική δύναμη. Οι μηχανισμοί αυτοί μπορεί να οδηγήσουν σε καθαρά συνδεσμικές κακώσεις της ταρσομετατάρσιας άρθρωσης, χωρίς εμφανές κάταγμα στις απλές ακτινογραφίες, γεγονός που συχνά οδηγεί σε καθυστέρηση της διάγνωσης. Συχνότεροι αιτιολογικοί παράγοντες περιλαμβάνουν:

απότομη περιστροφική φόρτιση του άκρου ποδός με σταθεροποιημένο το πρόσθιο τμήμα,
πτώση ή προσγείωση με το πόδι σε πελματιαία κάμψη,
αθλητικούς τραυματισμούς με αιφνίδιες αλλαγές κατεύθυνσης ή επιτάχυνση/επιβράδυνση,
άμεσο πλήγμα στο μέσο πόδι,
προϋπάρχουσες ανατομικές ή λειτουργικές ιδιαιτερότητες (όπως διαταραχές ευθυγράμμισης ή μειωμένη σταθερότητα), οι οποίες αυξάνουν τα μηχανικά φορτία στην ταρσομετατάρσια περιοχή.

Τραυματισμοί Lisfranc – Συμπτώματα

Η κλινική εικόνα των Τραυματισμών Lisfranc παρουσιάζει σημαντική διακύμανση και εξαρτάται από τον τύπο της κάκωσης (συνδεσμική, οστική ή μικτή), καθώς και από τον βαθμό αστάθειας της ταρσομετατάρσιας άρθρωσης. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι έντονα στις βαριές κακώσεις, αλλά συχνά είναι ύπουλα στις χαμηλής ενέργειας συνδεσμικές βλάβες.

Η κλινική εικόνα των τραυματισμών Lisfranc παρουσιάζει σημαντική διακύμανση και εξαρτάται από τον τύπο της κάκωσης (συνδεσμική, οστική ή μικτή), καθώς και από τον βαθμό αστάθειας της ταρσομετατάρσιας άρθρωσης. Στις βαριές κακώσεις τα συμπτώματα είναι συνήθως έντονα, ενώ στις καθαρά συνδεσμικές βλάβες μπορεί να είναι ήπια και μη ειδικά, γεγονός που συχνά οδηγεί σε καθυστέρηση της διάγνωσης. Τα συχνότερα κλινικά ευρήματα περιλαμβάνουν:

πόνο στο μέσο πόδι, ο οποίος επιδεινώνεται με τη φόρτιση και τη βάδιση και συχνά εντοπίζεται στη ραχιαία ή πελματιαία επιφάνεια της ταρσομετατάρσιας περιοχής.
οίδημα (πρήξιμο) στο μέσο πόδι, που μπορεί να επεκτείνεται προς το πρόσθιο τμήμα του άκρου ποδός.
δυσκολία ή αδυναμία πλήρους φόρτισης του σκέλους.
εντοπισμένη ευαισθησία ή έντονο άλγος κατά την ψηλάφηση στη βάση των μεταταρσίων, ιδίως στην περιοχή του δεύτερου μεταταρσίου.
Εκχυμώσεις στο πέλμα εύρημα ιδιαίτερα ενδεικτικό για κάκωση Lisfranc, αν και δεν εμφανίζεται σε όλες τις περιπτώσεις,
αίσθημα αστάθειας, «υποχώρησης» ή μη φυσιολογικής κίνησης του ποδιού κατά τη βάδιση.

Σε πιο σοβαρές κακώσεις μπορεί να παρατηρηθεί εμφανής παραμόρφωση του μέσου ποδιού ή διαταραχή της ευθυγράμμισης των μεταταρσίων.