Ο Ορθοπεδικός στην Αθήνα, Ιωάννης Γιαννακόπουλος, εξηγεί τι είναι η αρθροπλαστική ποδοκνημικής, πότε ενδείκνυται και πώς πραγματοποιείται
Η αρθροπλαστική ποδοκνημικής αποτελεί σήμερα μία από τις πλέον σύγχρονες και αποτελεσματικές χειρουργικές μεθόδους για την αντιμετώπιση της αρθρίτιδας τελικού σταδίου του αστραγάλου. Πρόκειται για μία εξειδικευμένη επέμβαση αντικατάστασης της κατεστραμμένης άρθρωσης με τεχνητή πρόθεση, με στόχο την ανακούφιση από τον πόνο, την αποκατάσταση της κινητικότητας και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς. Στο παρόν άρθρο αναλύονται όλα τα βασικά στοιχεία που αφορούν την αρθροπλαστική ποδοκνημικής, συμπεριλαμβανομένου του τι ακριβώς περιλαμβάνει η επέμβαση, ποιες είναι οι ενδείξεις για την πραγματοποίησή της, καθώς και με ποιον τρόπο πραγματοποιείται η χειρουργική διαδικασία.
Ποδοκνημική άρθρωση
Η ποδοκνημική άρθρωση σχηματίζεται από την κάτω επιφάνεια της κνήμης, την περόνη και τον αστράγαλο και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη βάδιση, την ισορροπία και τη συνολική λειτουργικότητα του κάτω άκρου. Σε παθολογικές καταστάσεις όπως:
- η τελικού σταδίου οστεοαρθρίτιδα της ποδοκνημικής
- η μετατραυματική αρθρίτιδα μετά από κατάγματα ή κακώσεις του αστραγάλου.
- φλεγμονώδης αρθρίτιδα, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα
παρατηρείται προοδευτική καταστροφή του αρθρικού χόνδρου, με επακόλουθη άμεση επαφή των οστικών επιφανειών. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονο μηχανικό πόνο, δυσκαμψία, οίδημα και σημαντικό περιορισμό της κινητικότητας, επηρεάζοντας ουσιαστικά την ποιότητα ζωής του ασθενούς.
Τι είναι η αρθροπλαστική ποδοκνημικής;
Η αρθροπλαστική ποδοκνημικής αποτελεί μία εξειδικευμένη ορθοπαιδική χειρουργική επέμβαση, η οποία έχει ως στόχο την αντικατάσταση των κατεστραμμένων αρθρικών επιφανειών της ποδοκνημικής άρθρωσης με τεχνητά εμφυτεύματα (πρόθεση αστραγάλου και κνήμης), με σκοπό την ανακούφιση από τον πόνο, την αποκατάσταση της κινητικότητας και τη βελτίωση της λειτουργικότητας του κάτω άκρου. Όταν οι συντηρητικές θεραπευτικές παρεμβάσεις, συμπεριλαμβανομένης της φαρμακευτικής αγωγής, της εξατομικευμένης φυσικοθεραπείας, της χρήσης ορθωτικών μέσων και των ενδαρθρικών εγχύσεων, αποτυγχάνουν να επιτύχουν ικανοποιητικό έλεγχο των συμπτωμάτων και ουσιαστική βελτίωση της καθημερινής λειτουργικότητας, τότε η αρθροπλαστική ποδοκνημικής αποτελεί την ενδεδειγμένη χειρουργική θεραπευτική επιλογή για επιλεγμένους ασθενείς, οι οποίοι πληρούν τα κατάλληλα κλινικά και απεικονιστικά κριτήρια.
Τεχνητή πρόθεση της ποδοκνημικής
Η τεχνητή πρόθεση της ποδοκνημικής αποτελείται από μεταλλικά εμφυτεύματα υψηλής βιοσυμβατότητας και ενδιάμεσο ένθετο ειδικού πολυαιθυλενίου, τα οποία αντικαθιστούν τις φθαρμένες αρθρικές επιφάνειες, επιτρέποντας τη λειτουργική αποκατάσταση της άρθρωσης, την επαναφορά της κινητικότητας και τη σημαντική μείωση του πόνου.
Ενδείξεις για αρθροπλαστική ποδοκνημικής
Η ένδειξη για την πραγματοποίηση αρθροπλαστικής ποδοκνημικής τίθεται μετά από ολοκληρωμένη κλινική αξιολόγηση, σε συνδυασμό με τον απαραίτητο απεικονιστικό έλεγχο (ακτινογραφίες σε φόρτιση και μαγνητική τομογραφία) και τη συνεκτίμηση της γενικής κατάστασης υγείας, της ηλικίας, του επιπέδου δραστηριότητας και των προσδοκιών του ασθενούς. Οι κυριότερες ενδείξεις περιλαμβάνουν:
1. Τελικού σταδίου εκφυλιστική αρθρίτιδα ποδοκνημικής
Η εκφυλιστική οστεοαρθρίτιδα της ποδοκνημικής άρθρωσης αποτελεί τη συχνότερη αιτία που οδηγεί στην ανάγκη χειρουργικής αποκατάστασης. Χαρακτηρίζεται από προοδευτική απώλεια του αρθρικού χόνδρου, οστεόφυτα και στένωση του αρθρικού διαστήματος, με αποτέλεσμα επίμονο πόνο κατά τη βάδιση, δυσκαμψία και λειτουργικό περιορισμό, που δεν ανταποκρίνονται πλέον στη φαρμακευτική αγωγή.
2. Μετατραυματική αρθρίτιδα αστραγάλου.
Κατάγματα της ποδοκνημικής, συνδεσμικές κακώσεις και ενδαρθρικοί τραυματισμοί μπορούν να οδηγήσουν, με την πάροδο του χρόνου, σε δευτερογενή αρθρίτιδα του αστραγάλου. Η μετατραυματική αρθρίτιδα εμφανίζεται ακόμη και σε νεαρούς, δραστήριους ασθενείς, προκαλώντας σημαντικό πόνο, δυσκαμψία και μείωση της αντοχής στη βάδιση.
3. Φλεγμονώδεις αρθροπάθειες – Ρευματοειδής αρθρίτιδα
Σε ασθενείς με αυτοάνοσα και φλεγμονώδη νοσήματα, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, παρατηρείται διάχυτη καταστροφή του αρθρικού χόνδρου και αδυναμία σταθεροποίησης της άρθρωσης, συνοδευόμενη από έντονη πρωινή δυσκαμψία και παραμορφώσεις. Σε προχωρημένα στάδια, η αρθροπλαστική ποδοκνημικής μπορεί να προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση και λειτουργική αποκατάσταση.
4. Αποτυχία της συντηρητικής θεραπείας
Η αρθροπλαστική ποδοκνημικής ενδείκνυται όταν έχει εξαντληθεί κάθε συντηρητική θεραπευτική προσέγγιση, όπως:
- η εξατομικευμένη φυσικοθεραπεία.
- η χορήγηση αναλγητικών και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων.
- η χρήση ορθωτικών πελμάτων και υποδημάτων.
- οι ενδαρθρικές εγχύσεις κορτικοστεροειδών ή υαλουρονικού οξέος, χωρίς να επιτυγχάνεται επαρκής έλεγχος του πόνου και αποκατάσταση της λειτουργικότητας.
5. Ανάγκη διατήρησης της κινητικότητας έναντι της αρθρόδεσης
Σε ορισμένους ασθενείς, στους οποίους η διατήρηση της κινητικότητας της ποδοκνημικής άρθρωσης αποτελεί σημαντικό λειτουργικό στόχο, η αρθροπλαστική ποδοκνημικής υπερτερεί της αρθρόδεσης, καθώς επιτρέπει την κίνηση του αστραγάλου, συμβάλλει σε πιο φυσιολογική βάδιση και μειώνει τη μηχανική επιβάρυνση των γειτονικών αρθρώσεων.
Πώς πραγματοποιείται η αρθροπλαστική ποδοκνημικής
Η επέμβαση της αρθροπλαστικής ποδοκνημικής πρέπει να πραγματοποιείται από ορθοπαιδικό χειρουργό με ειδική εμπειρία στις επεμβάσεις αντικατάστασης της ποδοκνημικής άρθρωσης. Η διαδικασία ακολουθεί συγκεκριμένα, αυστηρά καθορισμένα στάδια, τα οποία διασφαλίζουν τη μέγιστη δυνατή ακρίβεια, ασφάλεια και λειτουργικό αποτέλεσμα.
1. Προεγχειρητικός έλεγχος
Προϋπόθεση για την ασφαλή και επιτυχή έκβαση της επέμβασης αποτελεί ο αναλυτικός προεγχειρητικός έλεγχος, ο οποίος περιλαμβάνει:
- Ακτινογραφικό έλεγχο σε φόρτιση, για την ακριβή εκτίμηση της μορφολογίας της άρθρωσης, των αξόνων φόρτισης και του βαθμού της εκφυλιστικής αλλοίωσης.
- Μαγνητική τομογραφία, όπου ενδείκνυται, με σκοπό τον λεπτομερή έλεγχο των οστικών δομών, του υποχόνδριου οστού και των μαλακών μορίων.
- Πλήρη προεγχειρητικό αιματολογικό και καρδιολογικό έλεγχο, σύμφωνα με τα διεθνή πρωτόκολλα αναισθησιολογικής εκτίμησης,
- Αξιολόγηση και ρύθμιση τυχόν συνοδών παθήσεων (σακχαρώδης διαβήτης, καρδιοαναπνευστικά νοσήματα, αγγειακή νόσος), ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος επιπλοκών.
2. Αναισθησία
Ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του ασθενούς, το ιατρικό ιστορικό και τη συνολική εκτίμηση από τον αναισθησιολόγο, η επέμβαση μπορεί να πραγματοποιηθεί με:
- Γενική αναισθησία, κατά την οποία ο ασθενής βρίσκεται σε πλήρη ύπνωση καθ’ όλη τη διάρκεια του χειρουργείου.
- Περιοχική αναισθησία (ραχιαία ή επισκληρίδιο), με αναισθητοποίηση του κάτω άκρου, διατηρώντας τον ασθενή σε εγρήγορση ή ήπια καταστολή.
3. Χειρουργική προσπέλαση
Μετά την ολοκλήρωση της αναισθησίας, ο ορθοπαιδικός χειρουργός προχωρά στη χειρουργική προσπέλαση της ποδοκνημικής άρθρωσης, η οποία πραγματοποιείται συνήθως μέσω πρόσθιας τομής στην περιοχή του αστραγάλου και της κνήμης. Η συγκεκριμένη προσπέλαση επιτρέπει την άμεση και ασφαλή έκθεση των αρθρικών επιφανειών, χωρίς να διαταράσσονται καίριες αγγειακές και νευρικές δομές. Στη συνέχεια, πραγματοποιείται οστεοτομία κνήμης και αστραγάλου με αφαίρεση των κατεστραμμένων τμημάτων του αρθρικού χόνδρου και των υποκείμενων οστικών επιφανειών της κνήμης και του αστραγάλου, με χρήση ειδικών χειρουργικών εργαλείων και οδηγών ακριβείας. Η διαδικασία αυτή είναι καθοριστική για τη σωστή ευθυγράμμιση και τη σταθερή τοποθέτηση της τεχνητής πρόθεσης, που θα ακολουθήσει στο επόμενο στάδιο της επέμβασης.
4. Τοποθέτηση της τεχνητής πρόθεσης
Μετά την προετοιμασία των οστικών επιφανειών, ακολουθεί το στάδιο της τοποθέτησης της τεχνητής πρόθεσης της ποδοκνημικής άρθρωσης. Η τοποθέτηση των εμφυτευμάτων πραγματοποιείται με υψηλή ακρίβεια, με τη βοήθεια ειδικών οδηγών και, όπου ενδείκνυται, με τη χρήση σύγχρονων τεχνικών πλοήγησης, ώστε να επιτευχθεί σωστή ευθυγράμμιση, σταθερότητα και μακροχρόνια επιβίωση της πρόθεσης. Η ακρίβεια αυτού του σταδίου είναι καθοριστικής σημασίας για το τελικό λειτουργικό αποτέλεσμα της αρθροπλαστικής.
5. Σύγκλειση – Ακινητοποίηση
Μετά την ολοκλήρωση της τοποθέτησης της τεχνητής πρόθεσης και τον τελικό έλεγχο της σταθερότητας και της κινητικότητας της ποδοκνημικής άρθρωσης, ακολουθεί η προσεκτική σύγκλειση των χειρουργικών στρωμάτων (αρθρικός θύλακος, υποδόριος ιστός και δέρμα), με στόχο την ασφαλή επούλωση και την ελαχιστοποίηση του κινδύνου μετεγχειρητικών επιπλοκών. Στη συνέχεια εφαρμόζεται ειδικός κνημοποδικός νάρθηκας για 6 εβδομάδες, στον οποίο ο ασθενής μπορεί να κινητοποιηθεί από την πρώτη μετεχγειρητική ημέρα. Ο κνημοποδικός νάρθηκας συμβάλλει:
- στη σταθεροποίηση της άρθρωσης στα αρχικά στάδια της επούλωσης.
- στη μείωση του μετεγχειρητικού οιδήματος.
- στην προστασία της χειρουργικής τομής.
Μετά την 6η μετεγχειρητική εβδομάδα ο ασθενής μπορεί να κινητοποιηθεί σε κανονικό παπούτσι με σταδιακή αύξηση της φόρτισης κατά τη βάδιση.
Γνωρίστε τον ορθοπεδικό & αθλητίατρο στην Αθήνα, Δρ. Ιωάννη Γιαννακόπουλο
Ο Δρ. Ιωάννης Γιαννακόπουλος είναι Ορθοπεδικός Χειρουργός & Αθλητίατρος, Διευθυντής της Ορθοπεδικής Κλινικής Χειρουργικής Κάτω Άκρων & Ρομποτικής Χειρουργικής στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, με πολυετή εμπειρία στη χειρουργική της ποδοκνημικής άρθρωσης και του άκρου ποδός. Έχει εκπαιδευτεί και εργαστεί για περισσότερα από 15 έτη σε πανεπιστημιακές κλινικές της Γερμανίας, αποκτώντας υψηλή εξειδίκευση στις πλέον σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές. Ιδιαίτερο πεδίο εξειδίκευσής του αποτελεί η αρθροπλαστική ποδοκνημικής, καθώς και η συνολική αντιμετώπιση παθήσεων της ποδοκνημικής και του άκρου ποδός, με στόχο τη λειτουργική αποκατάσταση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Οι βασικοί τομείς εξειδίκευσής του περιλαμβάνουν:
- Ελάχιστα επεμβατικές χειρουργικές τεχνικές (MIS).
- Αρθροσκοπική χειρουργική ποδοκνημικής.
- Αρθροπλαστική ποδοκνημικής.
- Αντιμετώπιση σύνθετων παραμορφώσεων και καταγμάτων άκρου ποδός & ποδοκνημικής
Ο Δρ. Γιαννακόπουλος είναι πιστοποιημένος από τη Γερμανική Εταιρεία Χειρουργικής Ποδοκνημικής & Άκρου Ποδός (GFFC) και τη Γερμανική Εταιρεία Χειρουργικής Γόνατος (DKG), γεγονός που επιβεβαιώνει το υψηλό επίπεδο εξειδίκευσης και επιστημονικής κατάρτισης.
Επικοινωνήστε με το ιατρείο μας
Εάν αντιμετωπίζετε πόνο, δυσκαμψία ή λειτουργικό περιορισμό στην ποδοκνημική άρθρωση ή στο άκρο πόδι, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο μας για υπεύθυνη και εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Ο Δρ. Ιωάννης Γιαννακόπουλος, εφαρμόζοντας τις πλέον σύγχρονες, διεθνώς αναγνωρισμένες τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας (MIS), προσφέρει θεραπείες με υψηλή ακρίβεια, μειωμένο μετεγχειρητικό πόνο και ταχύτερη αποκατάσταση. Κλείστε ραντεβού σήμερα και κάντε το πρώτο, ουσιαστικό βήμα προς την πλήρη αποκατάσταση της κινητικότητάς σας και τη βελτίωση της καθημερινότητάς σας.
Δρ. Ιωάννης Γιαννακόπουλος, MD, PhD, MHCM
Ορθοπεδικός Χειρουργός – Αθλητίατρος
Διευθυντής Ορθοπεδικής Κλινικής Χειρουργικής Κάτω Άκρων και Ρομποτικής Χειρουργικής Ιατρικό Κέντρο Αθηνών
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Κολωνίας, Γερμανίας
Master of Science Διοίκηση Μονάδων Υγείας , Πανεπιστήμιο Κύπρου
τ. Αν. Διευθυντής Πιστοποιημένου Κέντρου Αρθροπλαστικής Ισχίου & Γόνατος και Χειρουργικής Γόνατος,
τ. Διευθυντής Τμήματος Χειρουργικής Ποδοκνημικής και Άκρου Ποδός, Municipal Hospital Nettetal Germany
Λεωφόρος Κηφισίας 56 & Δελφών, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Μαρούσι
Τηλέφωνα Επικοινωνίας: 6981105000
