Ο Ορθοπεδικός Χειρουργός – Αθλητίατρος στην Αθήνα, Δρ. Ιωάννης Γιαννακόπουλος, εξηγεί τον τρόπο διάγνωσης και θεραπείας
Οι συνδεσμικές κακώσεις ποδοκνημικής αφορούν τους συνδέσμους που στηρίζουν την άρθρωση του αστραγάλου και εξασφαλίζουν τη σταθερότητά της. Προκαλούνται συνήθως από μια απότομη στροφή του ποδιού, κατά την άθληση ή σε ένα απλό στραβοπάτημα και μπορεί να περιλαμβάνουν από ήπια διάταση έως μερική ή πλήρη ρήξη ενός ή περισσότερων συνδέσμων.
Ο πόνος, το πρήξιμο και η δυσκολία στη βάδιση είναι συχνές εκδηλώσεις, χωρίς όμως να αποκαλύπτουν πάντα την έκταση της βλάβης. Η ορθοπεδική εξέταση βοηθά να εντοπιστούν οι τραυματισμένοι σύνδεσμοι, να ελεγχθεί η σταθερότητα της άρθρωσης και να διερευνηθούν πιθανές συνοδές κακώσεις. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αντιμετώπιση είναι συντηρητική, με κατάλληλη υποστήριξη και εξατομικευμένο πρόγραμμα αποκατάστασης, με στόχο την ασφαλή επιστροφή στις καθημερινές και αθλητικές δραστηριότητες.
Συνδεσμικές κακώσεις ποδοκνημικής
Στην ποδοκνημική υπάρχουν διαφορετικές ομάδες συνδέσμων. Η εντόπιση της βλάβης επηρεάζει τόσο τα συμπτώματα όσο και τον τρόπο αντιμετώπισης.
- Κακώσεις των έξω συνδέσμων. Αποτελούν τις συχνότερες συνδεσμικές κακώσεις της ποδοκνημικής. Προκαλούνται συνήθως όταν το πέλμα γυρίζει απότομα προς τα μέσα, για παράδειγμα κατά την προσγείωση μετά από άλμα ή ύστερα από στραβοπάτημα σε ανώμαλο έδαφος. Ο πρόσθιος αστραγαλοπερονιαίος σύνδεσμος τραυματίζεται συχνότερα, ενώ σε σοβαρότερους τραυματισμούς μπορεί να συνυπάρχει βλάβη του πτερνοπερονιαίου συνδέσμου. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πόνο, πρήξιμο και συχνά μελανιά στην εξωτερική πλευρά του αστραγάλου, με δυσκολία στη βάδιση ανάλογα με τη βαρύτητα της κάκωσης.
- Κακώσεις του δελτοειδούς συνδέσμου. Ο δελτοειδής σύνδεσμος στηρίζει την εσωτερική πλευρά της ποδοκνημικής και μπορεί να τραυματιστεί όταν το πέλμα γυρίσει βίαια προς τα έξω ή υποστεί έντονη στροφική καταπόνηση. Η κάκωσή του συνήθως προκαλεί πόνο και πρήξιμο στην εσωτερική πλευρά του αστραγάλου. Χρειάζεται προσεκτική ορθοπεδική αξιολόγηση, καθώς μπορεί να συνοδεύεται από κάκωση της κνημοπερονιαίας συνδέσμωσης ή κάταγμα, που επηρεάζουν τη σταθερότητα της άρθρωσης και την επιλογή της θεραπείας.
- Κακώσεις της κνημοπερονιαίας συνδέσμωσης. Η κνημοπερονιαία συνδέσμωση αποτελείται από συνδέσμους που συγκρατούν την κνήμη και την περόνη μεταξύ τους, ακριβώς πάνω από την ποδοκνημική, συμβάλλοντας στη σταθερότητά της. Ο τραυματισμός της, γνωστός και ως υψηλό διάστρεμμα, μπορεί να προκαλέσει πόνο πάνω από τον αστράγαλο, ο οποίος γίνεται εντονότερος κατά τη βάδιση ή τις στροφικές κινήσεις του ποδιού. Η θεραπεία εξαρτάται κυρίως από το εάν διατηρείται η σταθερότητα της άρθρωσης. Οι σταθερές κακώσεις συνήθως αντιμετωπίζονται συντηρητικά, ενώ οι ασταθείς μπορεί να χρειαστούν χειρουργική σταθεροποίηση. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται ακριβής αξιολόγηση και πρόγραμμα αποκατάστασης προσαρμοσμένο στη συγκεκριμένη βλάβη.
Συνδεσμική κάκωση, διάστρεμμα και ρήξη: ποια είναι η διαφορά;
Οι όροι συνδεσμική κάκωση και διάστρεμμα περιγράφουν τον τραυματισμό των συνδέσμων μιας άρθρωσης. Η ρήξη προσδιορίζει την έκταση της βλάβης και μπορεί να είναι μερική ή πλήρης. Επομένως, ένα διάστρεμμα δεν είναι απαραίτητα ένας ελαφρύς τραυματισμός καθώς μπορεί να περιλαμβάνει ακόμη και πλήρη ρήξη συνδέσμου. Η συνηθισμένη ταξινόμηση περιλαμβάνει:
| Βαθμός κάκωσης | Τι σημαίνει |
| 1ου βαθμού | Διάταση και μικροσκοπικές βλάβες ινών, χωρίς σημαντική συνδεσμική χαλαρότητα. |
| 2ου βαθμού | Μερική ρήξη, με πιθανή χαλαρότητα της άρθρωσης. |
| 3ου βαθμού | Πλήρη ρήξη, που μπορεί να συνοδεύεται από σημαντική αστάθεια. |
Ποια συμπτώματα χρειάζονται ορθοπεδική εξέταση;
Οι συνδεσμικές κακώσεις της ποδοκνημικής συνήθως εκδηλώνονται με πόνο, οίδημα (πρήξιμο), εκχύμωση (μελανιά) και δυσκολία στη βάδιση. Συχνά συνοδεύονται από περιορισμό της κίνησης ή αίσθημα αστάθειας, σαν ο αστράγαλος να υποχωρεί όταν στηρίζεστε στο πόδι. Ωστόσο, η δυνατότητα βάδισης δεν αποκλείει σοβαρότερη κάκωση.
Εάν ο πόνος είναι έντονος ή εντοπίζεται σε οστικό σημείο, δυσκολεύεστε να κάνετε έστω λίγα βήματα ή τα συμπτώματα επιδεινώνονται, χρειάζεται ορθοπεδική εξέταση την ίδια ημέρα. Αν παρατηρήσετε παραμόρφωση, ανοιχτό τραύμα, επίμονο μούδιασμα ή το πέλμα γίνει κρύο ή ωχρό, απευθυνθείτε άμεσα σε Τμήμα Επειγόντων.
Πώς διαγιγνώσκονται οι συνδεσμικές κακώσεις ποδοκνημικής;
Η διάγνωση των συνδεσμικών κακώσεων ποδοκνημικής βασίζεται στη λήψη ιστορικού και στην κλινική εξέταση. Ο ορθοπεδικός διερευνά τον τρόπο με τον οποίο έγινε ο τραυματισμός, εντοπίζει τις επώδυνες περιοχές και ελέγχει την κίνηση και τη σταθερότητα της άρθρωσης, καθώς και την ικανότητα του ασθενούς να στηριχθεί στο πόδι. Παράλληλα, εξετάζει τις γύρω ανατομικές δομές, αναζητώντας ενδείξεις κατάγματος, τραυματισμού τενόντων ή άλλων συνοδών βλαβών.
Εφόσον υπάρχει υποψία κατάγματος, μπορεί να ζητηθεί ακτινογραφία. Μια φυσιολογική ακτινογραφία, ωστόσο, δεν αποκλείει συνδεσμική κάκωση, καθώς οι σύνδεσμοι δεν απεικονίζονται άμεσα σε αυτή.
Η μαγνητική τομογραφία χρησιμοποιείται επιλεκτικά, όταν χρειάζεται λεπτομερέστερος έλεγχος της κνημοπερονιαίας συνδέσμωσης, του αρθρικού χόνδρου ή των τενόντων. Μπορεί επίσης να βοηθήσει στην ανίχνευση κατάγματος που δεν διακρίνεται στην ακτινογραφία ή στη διερεύνηση συμπτωμάτων που επιμένουν. Τα ευρήματά της συνδυάζονται με την κλινική εξέταση, ώστε να επιλεγεί η κατάλληλη θεραπεία.
Ποια είναι η θεραπεία και πότε χρειάζεται ακινητοποίηση;
Η θεραπεία εξαρτάται κυρίως από τη σταθερότητα της άρθρωσης και τις συνοδές βλάβες. Στις περισσότερες μεμονωμένες κακώσεις των έξω συνδέσμων εφαρμόζεται συντηρητική αντιμετώπιση.
Τις πρώτες ημέρες αποφεύγονται η άθληση και οι κινήσεις που προκαλούν έντονο πόνο. Η ανύψωση του ποδιού, η ήπια συμπίεση και η εφαρμογή κρύου επιθέματος για 15–20 λεπτά μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση του πόνου και του πρηξίματος. Το κρύο επίθεμα πρέπει να τυλίγεται σε ύφασμα, ενώ ο επίδεσμος δεν πρέπει να είναι τόσο σφιχτός ώστε να προκαλεί μούδιασμα ή αλλαγή χρώματος στο πόδι. Εφόσον χρειάζεται παυσίπονο, η επιλογή του γίνεται με βάση το ιατρικό ιστορικό και τη φαρμακευτική αγωγή του ασθενούς.
Αφού αποκλειστούν κάταγμα και ασταθής κάκωση, η συντηρητική αντιμετώπιση συνήθως περιλαμβάνει:
- Επιστραγαλίδα ή άλλη κατάλληλη υποστήριξη, για την προστασία της άρθρωσης.
- Σταδιακή φόρτιση του ποδιού, ανάλογα με τον πόνο και τις οδηγίες του ορθοπεδικού.
- Προσωρινή χρήση πατερίτσας, όταν η βάδιση είναι επώδυνη.
- Έγκαιρη έναρξη στοχευμένων ασκήσεων, προσαρμοσμένων στη βαρύτητα της κάκωσης και στην πορεία της ανάρρωσης.
Συνδεσμικές κακώσεις ποδοκνημικής | Πότε χρειάζεται χειρουργείο;
Η χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται όταν η συνδεσμική κάκωση επηρεάζει τη σταθερότητα της ποδοκνημικής και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί επαρκώς συντηρητικά. Αυτό μπορεί να συμβεί σε ασταθείς κακώσεις της κνημοπερονιαίας συνδέσμωσης, σε σύνθετους τραυματισμούς ή σε χρόνια αστάθεια που επιμένει παρά την οργανωμένη αποκατάσταση.
Στη χρόνια έξω αστάθεια, η επέμβαση συνήθως συζητείται εφόσον, μετά από 3–6 μήνες κατάλληλης συντηρητικής θεραπείας, ο αστράγαλος εξακολουθεί να υποχωρεί, να τραυματίζεται επανειλημμένα ή να περιορίζει τις δραστηριότητες του ασθενούς. Η απόφαση βασίζεται στην κλινική εξέταση και στον απεικονιστικό έλεγχο, ενώ η επιλογή μεταξύ επιδιόρθωσης και ανακατασκευής των συνδέσμων εξαρτάται από την ποιότητα των ιστών και τις λειτουργικές ανάγκες του ασθενούς.
Πριν αποφασιστεί μια επέμβαση, χρειάζεται να διευκρινιστεί και η αιτία τυχόν επίμονου πόνου, πρηξίματος ή «κλειδώματος» της άρθρωσης. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται με οστεοχόνδρινη βλάβη του αστραγάλου, τραυματισμό τένοντα ή σύνδρομο πρόσκρουσης, που ενδέχεται να απαιτούν διαφορετική ή συμπληρωματική αντιμετώπιση.
Αξιολόγηση συνδεσμικών κακώσεων ποδοκνημικής στην Αθήνα
Εάν έχετε τραυματίσει τον αστράγαλό σας ή αντιμετωπίζετε επίμονο πόνο και αστάθεια, επικοινωνήστε με το ιατρείο μας για να προγραμματίσετε την εξέτασή σας. Ο Ορθοπεδικός Χειρουργός – Αθλητίατρος στην Αθήνα, Δρ. Ιωάννης Γιαννακόπουλος, στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών στο Μαρούσι, αξιολογεί τις συνδεσμικές κακώσεις της ποδοκνημικής και προτείνει εξατομικευμένο πλάνο θεραπείας και αποκατάστασης με στόχο την ασφαλή επιστροφή στις καθημερινές και αθλητικές σας δραστηριότητες.
Δρ. Ιωάννης Γιαννακόπουλος, MD, PhD, MHCM
Ορθοπεδικός Χειρουργός – Αθλητίατρος
Διευθυντής Ορθοπεδικής Κλινικής Χειρουργικής Κάτω Άκρων και Ρομποτικής Χειρουργικής Ιατρικό Κέντρο Αθηνών
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Κολωνίας, Γερμανίας
Master of Science Διοίκηση Μονάδων Υγείας , Πανεπιστήμιο Κύπρου
τ. Αν. Διευθυντής Πιστοποιημένου Κέντρου Αρθροπλαστικής Ισχίου & Γόνατος και Χειρουργικής Γόνατος,
τ. Διευθυντής Τμήματος Χειρουργικής Ποδοκνημικής και Άκρου Ποδός, Municipal Hospital Nettetal Germany
Λεωφόρος Κηφισίας 56 & Δελφών, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Μαρούσι
Τηλέφωνα Επικοινωνίας: 6981105000




