Χρόνιος πόνος στην ποδοκνημική; Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για την αρθροσκόπηση ποδοκνημικής από τον ορθοπεδικό στην Αθήνα Ιωάννη Γιαννακόπουλο. 

Η αρθροσκόπηση ποδοκνημικής αποτελεί σήμερα μία από τις πλέον σύγχρονες και αξιόπιστες χειρουργικές τεχνικές για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση παθήσεων της ποδοκνημικής άρθρωσης. Η μέθοδος εφαρμόζεται με εξαιρετικά ποσοστά επιτυχίας, τόσο σε αθλητές όσο και στον γενικό πληθυσμό, προσφέροντας ταχύτερη αποκατάσταση, σαφώς μειωμένο μετεγχειρητικό πόνο και πολύ καλά λειτουργικά αποτελέσματα. Στο άρθρο που ακολουθεί αναλύεται τι είναι η αρθροσκόπηση ποδοκνημικής, ποιες είναι οι κύριες ενδείξεις για την εφαρμογή της, ποια είναι τα βασικά πλεονεκτήματα της μεθόδου, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιείται η επέμβαση.

Τι είναι η Αρθροσκόπηση Ποδοκνημικής;

Η αρθροσκόπηση ποδοκνημικής αποτελεί μία σύγχρονη, ελάχιστα επεμβατική χειρουργική μέθοδο, η οποία χρησιμοποιείται τόσο για τη διάγνωση όσο και για τη θεραπεία παθήσεων της ποδοκνημικής άρθρωσης. Η επέμβαση πραγματοποιείται μέσω πολύ μικρών δερματικών τομών, συνήθως διαμέτρου 5–7 χιλιοστών, από τις οποίες εισάγεται στην άρθρωση ειδικό οπτικό σύστημα, το αρθροσκόπιο. Το αρθροσκόπιο διαθέτει οπτική ίνα υψηλής ευκρίνειας και ψυχρό φωτισμό, επιτρέποντας στον ορθοπεδικό χειρουργό να έχει άμεση, μεγεθυμένη και λεπτομερή απεικόνιση των ενδοαρθρικών δομών όπως ο αρθρικός χόνδρος, οι σύνδεσμοι, ο αρθρικός υμένας και τα οστικά όρια της άρθρωσης. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται ακριβής διάγνωση της παθολογίας και, ταυτόχρονα, η άμεση θεραπευτική αντιμετώπισή της στο ίδιο χειρουργικό χρόνο. Μέσω εξειδικευμένων αρθροσκοπικών εργαλείων είναι δυνατή η πραγματοποίηση πληθώρας επεμβατικών πράξεων, όπως:

• Η αφαίρεση ελεύθερων ενδοαρθρικών σωμάτων.
• Ο καθαρισμός φλεγμονώδους ή υπερτροφικού αρθρικού υμένα.
• Η αντιμετώπιση οστεοχόνδρινων και χόνδρινων βλαβών του αστραγάλου και της κνήμης.
• Η  αφαίρεση οστεοφύτων σε περιπτώσεις συνδρόμων πρόσκρουσης.
• Η  αποκατάσταση ή υποβοήθηση της σταθεροποίησης των συνδέσμων, σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
• Υποβοήθηση σε αρθρόδεση της ποδοκνημικής άρθρωσης.

Ποιες είναι οι ενδείξεις για αρθροσκόπηση ποδοκνημικής;

Οι ενδείξεις για αρθροσκόπηση ποδοκνημικής περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα παθολογικών καταστάσεων, οι οποίες μπορεί να είναι είτε τραυματικής αιτιολογίας είτε αποτέλεσμα εκφυλιστικών αλλοιώσεων της άρθρωσης. Η μέθοδος εφαρμόζεται όταν τα συμπτώματα επιμένουν και η συντηρητική αντιμετώπιση δεν αποδίδει τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Οι συχνότερες ενδείξεις περιλαμβάνουν:

• Χρόνιος πόνος στην ποδοκνημική. Η αρθροσκόπηση για διαγνωστικούς λόγους ενδείκνυται όταν ο πόνος στην περιοχή του αστραγάλου επιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα και δεν υποχωρεί με συντηρητικά μέτρα, όπως φυσικοθεραπεία, φαρμακευτική αγωγή ή ενδαρθρικές εγχύσεις.
• Οστεοχόνδρινες βλάβες του αστραγάλου. Αφορούν βλάβες του αρθρικού χόνδρου και του υποχόνδριου οστού, συνήθως μετά από διάστρεμμα ή επαναλαμβανόμενους μικροτραυματισμούς. Η αρθροσκόπηση επιτρέπει την ακριβή εκτίμηση της βλάβης και την κατάλληλη χειρουργική αντιμετώπισή της (καθαρισμός, μικροκατάγματα κ.ά.).
• Χρόνια αστάθεια ποδοκνημικής. Σε περιπτώσεις χρόνιας χαλάρωσης ή ρήξης των πλαγίων συνδέσμων, η αρθροσκόπηση μπορεί να συμβάλει τόσο στη διάγνωση των ενδοαρθρικών βλαβών που συνοδεύουν την αστάθεια όσο και στη θεραπευτική παρέμβαση, σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
• Σύνδρομα πρόσκρουσης (πρόσθιο ή οπίσθιο impingement). Πρόκειται για καταστάσεις κατά τις οποίες αναπτύσσονται οστεόφυτα ή υπερτροφικοί μαλακοί ιστοί, που περιορίζουν το εύρος κίνησης και προκαλούν πόνο, ιδιαίτερα κατά τη ραχιαία ή πελματιαία κάμψη της ποδοκνημικής. Η αρθροσκόπηση επιτρέπει την αφαίρεση των παθολογικών αυτών στοιχείων με ακρίβεια.
• Ελεύθερα ενδοαρθρικά σώματα. Η παρουσία ελεύθερων σωμάτων οστικής ή χόνδρινης σύστασης εντός της άρθρωσης μπορεί να προκαλέσει πόνο, επεισόδια «μπλοκαρίσματος» και άλλα μηχανικά συμπτώματα. Η αρθροσκόπηση αποτελεί την ενδεδειγμένη μέθοδο για την ασφαλή αφαίρεσή τους.
• Υμενίτιδα – Φλεγμονή του αρθρικού υμένα. Σε περιπτώσεις χρόνιας φλεγμονής του αρθρικού υμένα, είτε ιδιοπαθούς είτε μετατραυματικής, η αρθροσκόπηση επιτρέπει τον καθαρισμό της άρθρωσης και τη λήψη βιοψίας, εφόσον απαιτείται.
• Μετατραυματικές αλλοιώσεις της ποδοκνημικής. Μετά από κατάγματα, διαστρέμματα ή σοβαρούς τραυματισμούς, μπορεί να αναπτυχθούν δευτεροπαθείς ενδοαρθρικές βλάβες, οι οποίες αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά αρθροσκοπικά.

Πλεονεκτήματα της αρθροσκόπησης ποδοκνημικής

Η αρθροσκόπηση ποδοκνημικής αποτελεί σήμερα τη μέθοδο εκλογής για την αντιμετώπιση πολλών παθήσεων της ποδοκνημικής άρθρωσης, καθώς σε κατάλληλα επιλεγμένες περιπτώσεις υπερέχει έναντι των κλασικών ανοιχτών επεμβάσεων ως προς τη χειρουργική ακρίβεια και τη μετεγχειρητική αποκατάσταση. Τα πλεονεκτήματά της αφορούν τόσο τη χειρουργική ακρίβεια, όσο και την ασφάλεια του ασθενούς και τη μετεγχειρητική αποκατάσταση.

• Ελάχιστα επεμβατική χειρουργική τεχνική. Η επέμβαση πραγματοποιείται μέσω πολύ μικρών δερματικών τομών, γεγονός που περιορίζει τον χειρουργικό τραυματισμό των μαλακών ιστών και μειώνει σημαντικά τη συνολική επιβάρυνση του οργανισμού.
• Ελάχιστο αισθητικό αποτύπωμα. Οι μικρές τομές της αρθροσκόπησης δεν αφήνουν εμφανείς ουλές, γεγονός που αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα, ιδιαίτερα για νέους και σωματικά δραστήριους ασθενείς.
• Σαφώς μειωμένος μετεγχειρητικός πόνος. Σε σύγκριση με το ανοιχτό χειρουργείο, ο μετεγχειρητικός πόνος είναι συνήθως σημαντικά ηπιότερος, γεγονός που επιτρέπει την ταχύτερη κινητοποίηση του ασθενούς και τη μειωμένη ανάγκη για αναλγητική φαρμακευτική αγωγή.
• Ταχύτερη λειτουργική αποκατάσταση. Η ελάχιστη χειρουργική κάκωση συμβάλλει σε ταχύτερη αποκατάσταση της κινητικότητας της ποδοκνημικής άρθρωσης, με αποτέλεσμα ο ασθενής να επιστρέφει συντομότερα στις καθημερινές του δραστηριότητες.
• Σύντομη νοσηλεία. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αρθροσκόπηση ποδοκνημικής πραγματοποιείται στο πλαίσιο ημερήσιας νοσηλείας, χωρίς να απαιτείται παρατεταμένη παραμονή στο νοσοκομείο.
• Μικρότερος κίνδυνος μετεγχειρητικών επιπλοκών. Λόγω του ελάχιστου χειρουργικού τραύματος, παρατηρείται σημαντικά μειωμένος κίνδυνος λοιμώξεων, αιματωμάτων και μετεγχειρητικής δυσκαμψίας, συγκριτικά με τις κλασικές ανοιχτές χειρουργικές τεχνικές.
• Ταχύτερη επιστροφή σε καθημερινές και αθλητικές δραστηριότητες. Οι ασθενείς μπορούν να επανέλθουν νωρίτερα στην εργασία τους και στη φυσική τους δραστηριότητα, με εξατομικευμένο πρόγραμμα αποκατάστασης.
•  Άριστα λειτουργικά αποτελέσματα. Η άμεση οπτική επαφή με τις ενδοαρθρικές δομές επιτρέπει ακριβή και στοχευμένη αντιμετώπιση της παθολογίας, γεγονός που μεταφράζεται σε υψηλά ποσοστά επιτυχίας και μακροχρόνια ικανοποιητικά λειτουργικά αποτελέσματα.

Ιδιαίτερα στους αθλητές, η αρθροσκόπηση ποδοκνημικής αποτελεί μέθοδο εκλογής, καθώς συνδυάζει ασφαλή χειρουργική αποκατάσταση με ταχεία επάνοδο στην αγωνιστική δραστηριότητα, περιορίζοντας στο ελάχιστο τον χρόνο αποχής και τον κίνδυνο υποτροπών.

Πώς πραγματοποιείται η αρθροσκόπηση ποδοκνημικής;

Η αρθροσκόπηση ποδοκνημικής πραγματοποιείται σε πλήρως οργανωμένο χειρουργικό περιβάλλον, από εξειδικευμένο ορθοπεδικό χειρουργό, με τη χρήση σύγχρονου αρθροσκοπικού εξοπλισμού. Η διαδικασία ακολουθεί συγκεκριμένα και αυστηρά καθορισμένα στάδια, ώστε να διασφαλίζεται η μέγιστη δυνατή ασφάλεια και αποτελεσματικότητα για τον ασθενή.

Προεγχειρητικός έλεγχος

Πριν από την επέμβαση, ο ασθενής υποβάλλεται σε ολοκληρωμένο προεγχειρητικό έλεγχο, ο οποίος περιλαμβάνει:

• Λεπτομερή κλινική εξέταση.
• Ακτινολογικό έλεγχο της ποδοκνημικής άρθρωσης.
• Μαγνητική τομογραφία, για την ακριβή απεικόνιση των ενδοαρθρικών βλαβών.
• Αιματολογικό έλεγχο, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την αναισθησία.

Αναισθησία

Η επέμβαση πραγματοποιείται υπό γενική αναισθησία ή επισκληρίδιο, ανάλογα με το είδος της βλάβης, τη διάρκεια της επέμβασης και το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς.

Χειρουργική τεχνική

Ο ορθοπεδικός πραγματοποιεί δύο ή τρεις μικρές δερματικές τομές, μέσω των οποίων εισάγεται το αρθροσκόπιο και τα εξειδικευμένα χειρουργικά εργαλεία. Με τη βοήθεια κάμερας υψηλής ευκρίνειας επιτυγχάνεται πλήρης απεικόνιση του εσωτερικού της άρθρωσης, ενώ ταυτόχρονα γίνεται η στοχευμένη αποκατάσταση της παθολογίας, όπως αφαίρεση ελεύθερων σωμάτων, καθαρισμός φλεγμονωδών ιστών, αντιμετώπιση χόνδρινων βλαβών ή αφαίρεση οστεοφύτων.

Διάρκεια επέμβασης

Η μέση διάρκεια της αρθροσκόπησης ποδοκνημικής κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 30 και 50 λεπτών, ανάλογα με τη φύση και την έκταση της βλάβης.
Μετεγχειρητική αποκατάσταση Η μετεγχειρητική πορεία μετά από αρθροσκόπηση ποδοκνημικής είναι συνήθως ήπια και ταχεία. Στις περισσότερες περιπτώσεις:

• Η βάδιση επιτρέπεται με σταδιακή φόρτιση εντός 1–2 ημερών.
• Όπου κρίνεται απαραίτητο εφαρμόζεται βάδιση σε κνημοποδικό νάρθηκα και εξατομικευμένο φυσιοθεραπευτικό πρόγραμμα αποκατάστασης.
• Η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες πραγματοποιείται συνήθως σε 2–6 εβδομάδες.
• Η επάνοδος σε αθλητικές δραστηριότητες εξαρτάται από το είδος και τη βαρύτητα της βλάβης και κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 6 και 12 εβδομάδων.

Επικοινωνήστε μαζί μας

Η αρθροσκόπηση ποδοκνημικής αποτελεί σήμερα μία από τις πλέον αξιόπιστες, ασφαλείς και αποτελεσματικές χειρουργικές μεθόδους για την αντιμετώπιση πλήθους παθήσεων της ποδοκνημικής άρθρωσης. Με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας και της εξειδικευμένης ιατρικής εμπειρίας, προσφέρει ακριβή διάγνωση, στοχευμένη θεραπεία, ταχεία αποκατάσταση και άριστα λειτουργικά αποτελέσματα. Εάν αντιμετωπίζετε χρόνιο πόνο στον αστράγαλο, αστάθεια της ποδοκνημικής άρθρωσης ή έχετε υποστεί κάκωση που περιορίζει την καθημερινότητά σας, η έγκαιρη και σωστή διάγνωση είναι καθοριστικής σημασίας. Επικοινωνήστε με το ιατρείο μας, προγραμματίστε την κλινική σας αξιολόγηση και ενημερωθείτε υπεύθυνα για το εάν η αρθροσκόπηση ποδοκνημικής αποτελεί την κατάλληλη θεραπευτική επιλογή για τη δική σας περίπτωση.

Δρ. Ιωάννης Γιαννακόπουλος, MD, PhD, MHCM

Ορθοπεδικός Χειρουργός – Αθλητίατρος

Διευθυντής Ορθοπεδικής Κλινικής Χειρουργικής Κάτω Άκρων και Ρομποτικής Χειρουργικής Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Κολωνίας, Γερμανίας

Master of Science Διοίκηση Μονάδων Υγείας , Πανεπιστήμιο Κύπρου

τ. Αν. Διευθυντής Πιστοποιημένου Κέντρου Αρθροπλαστικής Ισχίου & Γόνατος και Χειρουργικής Γόνατος,

τ. Διευθυντής Τμήματος Χειρουργικής Ποδοκνημικής και Άκρου Ποδός, Municipal Hospital Nettetal Germany

Λεωφόρος Κηφισίας 56 & Δελφών, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Μαρούσι

Τηλέφωνα Επικοινωνίας: 6981105000